Znaczenie metody siewu i przygotowania gleby dla rzepaku ozimego

Producenci rzepaku ozimego coraz częściej analizują, który siewnik oraz sposób siewu zapewnią dokładne umieszczenie nasion w glebie i tym samym równomierne wschody. To kluczowe dla rozwoju roślin w okresie wegetacji jesiennej, szczególnie gdy panuje susza glebowa. Nasiona rzepaku potrzebują co najmniej 60% pojemności wodnej gleby, by skiełkować.

Coraz popularniejsze są metody ograniczające koszty i zużycie energii, takie jak minimalna uprawa gleby lub siew bezpośredni. Po przedplonach zbożowych często wykorzystuje się bronę sprężynową do powierzchniowego wymieszania resztek pożniwnych z glebą.

Siew punktowy – precyzja vs. wymagania

Siew punktowy zdobywa popularność dzięki dostępności siewników precyzyjnych umożliwiających dokładne rozmieszczenie nasion (ok. 40-45 szt./m2). Wymaga to jednak nasion kalibrowanych, które dobrze współpracują z aparatem wysiewającym. Ziarna kalibrowane o większej masie 1000 nasion potrzebują więcej wilgoci, co na glebach zwięzłych utrudnia wschody.

Niekalibrowane nasiona są rozmieszczane nierównomiernie, co prowadzi do skupisk nasion i gorszego rozwoju roślin w tych miejscach.

Doświadczenie w gospodarstwie Paluzy Sp. z o.o. – porównanie sposobów siewu

W sierpniu 2023 r. w gospodarstwie Paluzy przeprowadzono doświadczenie na ok. 10 ha, porównujące siew rzędowy, punktowy i pasowy pod kątem równomierności wysiewu, wschodów i rozwoju roślin w warunkach narastającej suszy glebowej. Różne technologie przygotowania gleby do siewu to:

• płytka uprawa i bronowanie (dla siewników pasowych Claydon, Mzuri, Vaderstad StripDrill),
• głęboka uprawa agregatami Carrier i TopDown (dla siewników punktowych Vaderstad Tempo i rzędowych Rapid).

Wyniki i obserwacje

Wszystkie testowane siewniki umieściły podobną ilość nasion na 1m2, co świadczy o poprawnym wysiewie ilościowym. Jednak równomierność rozwoju roślin jesienią, mierzona liczbą liści, była lepsza przy siewnikach punktowych, gdzie różnica w liczbie liści względem siewnika rzędowego wyniosła średnio 1,9 liścia na roślinę.

Liczba liści koreluje z rozgałęzieniami roślin i potencjałem plonu (liczba kwiatów i łuszczyn). Dodatkowo wyższa była średnica szyjki korzeniowej, co jest parametr wyznaczający potencjał plonu jesiennego.

System korzeniowy i zagrożenia ze strony śmietki kapuścianej

Najdłuższy korzeń palowy stwierdzono u roślin zasianych siewnikami pasowymi Claydon i Vaderstad Strip-Drill. Płytka uprawa i mieszanie słomy z glebą ograniczyły składanie jaj śmietki kapuścianej, a susza wpłynęła na zwiększoną śmiertelność larw tej szkodnika, co przełożyło się na o 10% mniejsze uszkodzenia korzeni niż w uprawie głębokiej, gdzie wilgotność była wyższa.

Znaczenie przygotowania gleby i warunków pogodowych

Susza panująca w okresie wschodów oraz ograniczony dostęp do wody wiosną osłabiły wzrost rzepaku. Niedobory opadów w kwietniu i majowe skrócenie kwitnienia z ograniczeniem nalewania łuszczyn wpłynęły na końcowy plon. W takich trudnych warunkach kluczowy staje się dobór odpowiedniej metody siewu i przygotowania gleby, które zabezpieczą silniejszy system korzeniowy i lepsze pobieranie składników pokarmowych.

Równomierny rozwój roślin w okresie jesiennym oraz silny system korzeniowy to podstawa maksymalnego wykorzystania potencjału plonu rzepaku ozimego — dr inż. Andrzej Bruderek, mgr inż. Mateusz Bruderek

Źródło: farmer.pl