Weto prezydenta i jego motywacje
Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, argumentując, że świadczenie 800 plus powinno być przyznawane jedynie Ukraińcom pracującym w Polsce, a dostęp do opieki zdrowotnej powinien zależeć od odprowadzania składek zdrowotnych.
Konsekwencje dla budżetu i administracji
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) ostrzega, że uchodźcy, mimo braku ustawy, nie wyjadą z Polski z powodu trwającej wojny na Ukrainie. Brak regulacji prawnych spowoduje, że od 1 października 2025 r. tysiące Ukraińców stracą możliwość legalnej pracy, co sprzyja zatrudnieniu nieformalnemu i wzrostowi kosztów kontroli ewentualnych nadużyć.
MSWiA szacuje, że odrzucenie ustawy może skutkować dodatkowymi wydatkami nawet do 8 mld zł rocznie, co wynika m.in. z kosztów obsługi administracyjnej ogromnej liczby wniosków o legalizację pobytu oraz potencjalnego wzrostu wniosków o ochronę międzynarodową.
Koszty te odbiją się na budżecie państwa przez zmniejszenie środków dostępnych na inwestycje lokalne, edukację, służbę zdrowia i pomoc społeczną. MSWiA wskazuje, że „
”.Na tym wecie nikt nie zyska. Dochody do budżetu będą niższe, a wydatki będą wyższe niż teraz
Wpływ na system pomocy i bezpieczeństwo
Brak podpisanej ustawy odebrał państwu narzędzia takie jak uszczelnienie małego ruchu granicznego oraz rejestrowanie danych biometrycznych obywateli Ukrainy przekraczających granicę, co wcześniej miało poprawić bezpieczeństwo i umożliwić służbom skuteczniejsze przeciwdziałanie przestępczości.
MSWiA krytykuje projekt prezydencki jako niekompleksowy i prowadzący do paraliżu urzędów wojewódzkich, zwłaszcza w kontekście zwiększonej liczby wniosków o legalizację pobytu.
Planowane działania rządu
Rząd nie rezygnuje z powiązania świadczenia 800 plus z aktywnością zawodową, jednak planuje wprowadzić takie rozwiązania w oddzielnej, kompleksowej ustawie, obejmującej wszystkich cudzoziemców w Polsce, aby ograniczyć nadużycia systemowe.
Jak zapowiedział rzecznik rządu Adam Szłapka, Rada Ministrów przygotuje nową propozycję ustawy regulującej kwestie świadczeń wobec obcokrajowców do 8 września 2025 r.
Przedłużenie ochrony dla uchodźców
Nowelizacja ustawy zakładała przedłużenie ochrony tymczasowej dla obywateli Ukrainy do 4 marca 2026 r., co jest zgodne z decyzją wykonawczą Rady UE z 25 czerwca 2024 r.