Coraz więcej problemowego inwestowania w kryptowaluty
Według najnowszego badania Instytutu Psychiatrii i Neurologii, co trzeci polski inwestor kryptowalutowy (31%) przejawia objawy problemowego inwestowania, które zbliżają się do zachowań hazardowych. W Polsce szacuje się, że w kryptowaluty inwestuje od 2 do 4 milionów osób.
Objawy hazardyzacji finansów
Badanie przeprowadzone na 1000 inwestorów pokazało, że u 31% z nich pojawiają się symptomy hazardyzacji finansów – procesu, w którym tradycyjne inwestowanie nabiera cech właściwych grom hazardowym. Wśród takich zachowań znajdują się:
- obsesyjne myślenie o kryptowalutach,
- ciągłe sprawdzanie notowań i stanu portfela,
- zaniedbywanie codziennych obowiązków,
- utratę kontroli nad inwestowanymi kwotami,
- gonienie strat (odgrywanie się),
- inwestowanie pod wpływem emocji,
- problemy w relacjach rodzinnych i społecznych.
Hazardyzacja finansów – nowe zjawisko na rynku
Dr Michał Bujalski, współautor badania i socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego, tłumaczy, że chociaż inwestowanie różni się od hazardu, to niektóre formy inwestycji, zwłaszcza w kryptowaluty, wykorzystują mechanizmy psychologiczne jak w grach hazardowych. Rynek kryptowalut działa 24/7, charakteryzuje się szybkim i dużym wahaniem cen oraz możliwością błyskawicznych zysków i strat, co powoduje jego wysoką podatność na ten proces.
„Obserwujemy zjawisko, które nazywamy hazardyzacją finansów. Inwestowanie nie jest tym samym co hazard, ale pewne jego rodzaje są uhazardowiane poprzez wykorzystanie skłonności inwestorów do gonienia strat, potrzeby ekscytacji i poszukiwania emocji” — dr Michał Bujalski, Instytut Psychiatrii i Neurologii
Profil osób zagrożonych problemowym inwestowaniem
Najbardziej narażeni na problemowe zachowania są mężczyźni w wieku 30-39 lat z doświadczeniem w day tradingu i inwestycjach w instrumenty pochodne. Osoby te wykazują skłonność do ryzyka w sytuacjach strat, impulsywność, a także częściej doświadczają samotności, stresu, depresji i lęku.
Czynniki sprzyjające wzrostowi hazardyzacji
Pandemia COVID-19 i związane z nią lockdowny stworzyły warunki do wzrostu tego zjawiska, zamykając kasyna i zwiększając wolny czas, który niektórzy spędzali na ryzykownym inwestowaniu kryptowalut.
Postawa inwestorów wobec ryzyka
W rozmowach z inwestorami podkreślana jest potrzeba niezależności, nieufność wobec instytucji finansowych i chęć indywidualizacji. Ryzyko bywa postrzegane nie jako zagrożenie, lecz szansa na samodzielne osiągnięcie bezpieczeństwa finansowego, choć w praktyce często prowadzi do utraty kontroli nad środkami.
Ostrożność i profilaktyka
Badania mają charakter wstępny i nie wskazują na to, by inwestowanie w kryptowaluty było tożsame z hazardem czy uzależnieniem. Dr Bujalski podkreśla profilaktyczne podejście:
„Nie wszyscy inwestorzy są zagrożeni. Wśród nich są profesjonaliści i świadome osoby, ale są też tacy, którzy szukają na tym rynku silnych emocji i elementu hazardowego.”
Ekspert radzi:inwestuj tylko tyle, ile możesz stracić. Gdy inwestowanie negatywnie wpływa na życie osobiste lub zawodowe, przestaje być bezpieczną aktywnością i wymaga pomocy specjalistów.
Źródło: bankier.pl