Podwyżka podatku cukrowego już niebawem
Od początku 2026 r. obowiązywać mają znacząco wyższe stawki opłaty cukrowej. Ministerstwo Finansów tłumaczy, że obecne stawki są zbyt niskie, by skutecznie zniechęcać do sięgania po słodkie napoje – efekt spadku sprzedaży po wprowadzeniu opłaty był jedynie krótkotrwały i po dwóch latach konsumpcja wróciła do wcześniejszego poziomu. Jak wynika z rządowych analiz, opłata ta stanowi aktualnie niewielki procent ceny gotowego produktu i nie wpływa znacząco na decyzje zakupowe konsumentów.
Nowe stawki: jak mocno podrożeją napoje?
- część stała opłaty wzrośnie z 0,50 zł do 0,70 zł za litr (wzrost o 40%),
- część zmienna – za każdy gram cukru powyżej 5 g/100 ml – wzrośnie z 0,05 zł do 0,10 zł (wzrost o 100%),
- dodatek za kofeinę lub taurynę podskoczy z 0,10 zł do aż 1,00 zł (wzrost o 900%),
- maksymalna opłata wzrośnie z 1,20 zł do 1,80 zł za litr (wzrost o 50%).
Najbardziej podwyżka uderzy w napoje energetyczne i słodzone napoje typu cola, które obecnie są szczególnie popularne wśród konsumentów.
Podatek behawioralny – chodzi nie tylko o finanse
„Zbyt niskie stawki nie wpływają na zachowania konsumentów, a jednocześnie generują nieproporcjonalne koszty administracyjne” — Ministerstwo Finansów
Rząd podkreśla, że podatki behawioralne mają nie tylko przynosić dodatkowe wpływy do budżetu, ale przede wszystkim kształtować zdrowsze nawyki zakupowe. W obliczu wysokiego deficytu budżetowego i rosnących wydatków na świadczenia socjalne, rząd szuka nowych źródeł finansowania. Podwyżki podatków od „produktów szkodliwych” – alkoholu, papierosów, napojów energetycznych – są politycznie łatwiejsze do obrony i uzasadnienia troską o zdrowie publiczne.
Dlaczego cukier to problem?
Przeciętny Polak spożywa rocznie nawet 45 kg cukru – to ponad 125 g dziennie, czyli tyle, ile mieści się w standardowej cukiernicy. Nawet połowa tej ilości pochodzi z napojów słodzonych i energetycznych. Kolejne porcje ukryte są w produktach, w których nie spodziewamy się cukru, jak keczup, hamburger czy nawet papierosy. Eksperci podkreślają, że nadmiar cukru prowadzi nie tylko do otyłości, ale także pogarsza odporność i zwiększa ryzyko przewlekłych chorób.
Co czeka konsumentów?
Projekt ustawy o podwyżce podatku cukrowego wkrótce ma trafić do Sejmu. Jeśli zostanie przyjęty, nowe stawki wejdą w życie 1 stycznia 2026 r. Ministerstwo Finansów równolegle pracuje nad podwyżką podatku od wygranych z 10% do 15%.
Źródło: Forsal