Optymalne terminy siewu pszenicy ozimej

W 2025 roku kończą się optymalne terminy siewu pszenicy ozimej, które według tradycyjnej szkoły agrotechniki przypadają do 15 października. Termin ten różni się w zależności od regionu:

• północno-wschodnie i wschodnie rejony: 15–20 września,
• centralne i południowo-wschodnie: 20–30 września,
• północno-zachodnie i zachodnie: 20 września – 5 października,
• południowo-zachodnie: 25 września – 15 października.

Ze względu na różne czynniki, w tym logistyczne, rolnicy często sięgają po opóźnione terminy siewu, co staje się możliwe dzięki odmianom o wysokiej zimotrwałości.

Co to jest zimotrwałość i dlaczego jest ważna?

Zimotrwałość pszenicy ozimej określa zdolność roślin do przetrwania zimy w warunkach naturalnych i jest oceniana przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) w skali 1–9. Wyższy stopień oznacza lepsze przystosowanie do zimowych warunków, przekładając się na około 10% więcej przeżytych roślin na każdy stopień wyżej. Jednak ważne jest, że zimotrwałość pszenicy oceniana jest testami w niższych temperaturach (do -15 / -18°C) niż np. jęczmienia ozimego (-10 / -14°C).

W praktyce zimotrwałość to nie tylko odporność na mróz, ale także na czynniki takie jak:

• opady śniegu i ich ilość,
• silne wiatry (zwłaszcza wysmalanie),
• amplituda temperatur,
• stan odżywienia roślin przed zimą,
• faza rozwoju na czas wejścia w spoczynek zimowy (optymalna jest faza między szpilkowaniem a początkiem krzewienia).

Najlepsze odmiany pszenicy ozimej pod kątem zimotrwałości

Według wyników COBORU i PDO na 2024 rok najwyższą zimotrwałość wśród odmian jakościowych uzyskały odmiany Euforia (5,5) oraz Intuicja (5,0). W grupie odmian chlebowych na wyróżnienie zasługują Alabama i Plejada z oceną 5,0, oferujące przy tym bardzo dobre plony (powyżej 100% wzorca).

W innych dostępnych grupach odmian pojawiają się rekomendacje odmian takich jak:

• LG Fabianus, Callistus, LG Optimist, SU Quiz – dobry kompromis zimotrwałości i plenności,
• RGT Felicio, Como, Damian, LG Algebra – odmiany cechujące się wysokim plonowaniem i zróżnicowaną (2,5–4,0) zimotrwałością.

Opóźnione terminy siewu a odporność odmian

Dzięki coraz lepszym odmianom o wyższej zimotrwałości możliwe jest stosowanie opóźnionych terminów siewu, które wciąż pozwalają na zadowalającą przezimowalność i plonowanie. Odmiany z oceną zimotrwałości na poziomie co najmniej 4 można bezpiecznie wysiewać w całym kraju, również w strefach o surowszych warunkach zimowych.

„Okres zimowego spoczynku pszenicy ozimej w Polsce skrócił się o około 20 dni na przestrzeni ostatnich 20 lat, co wpływa na przesunięcie optymalnych terminów siewu oraz wymaga stosowania odmian o lepszej zimotrwałości.” — ekspert COBORU

Źródło: farmer.pl