Bezpieczne grzybobranie – zbieraj tylko dobrze znane gatunki

Podstawową zasadą bezpieczeństwa podczas grzybobrania jest zbieranie wyłącznie takich gatunków, które znamy dobrze i nie budzą żadnych wątpliwości. Nie wolno sięgać po grzyby niedojrzałe, ponieważ łatwo w ich przypadku o pomyłkę – podkreśla prof. Danuta Pawlas, toksykolog.

Ryzyko zatruć i trujące grzyby blaszkowe

Grzyby z hymenoforem rurkowym, takie jak borowiki czy podgrzybki, zwykle wywołują tylko dolegliwości żołądkowo-jelitowe i rzadko zagrażają życiu. Z kolei grzyby blaszkowe mogą być śmiertelnie trujące. Muchomor zielonawy (dawniej muchomor sromotnikowy), muchomor jadowity, wiosenny czy wybrane hełmówki zawierają amatoksyny – silne trucizny prowadzące do ostrej niewydolności wątroby. W najcięższych przypadkach konieczny jest przeszczep lub dochodzi do śmierci.

„Takie przypadki powtarzają się praktycznie co roku. Dwa lata temu mieliśmy pięciu pacjentów po zatruciu muchomorem, w tym jednego, który wymagał pilnego przeszczepu wątroby w Warszawie” — prof. Danuta Pawlas

Statystyki zatruć grzybami w Polsce

Dane Państwowego Zakładu Higieny wskazują, że w Polsce w 2022 roku zarejestrowano 22 przypadki zatruć grzybami, a w 2023 roku – 13. Główny Inspektorat Sanitarny zwraca uwagę, że najczęściej do zatrucia dochodzi z powodu błędnego rozpoznania gatunków lub niewłaściwego przygotowania grzybów.

Objawy zatrucia mogą pojawić się dopiero po kilku lub nawet kilkunastu godzinach, dlatego w razie wątpliwości warto oddać zebrane grzyby do oceny specjalistom, np. w stacjach sanitarno-epidemiologicznych.

Inne zagrożenia podczas grzybobrania

Podczas leśnych wędrówek należy również uważać na kleszcze. Według Najwyższego Funduszu Zdrowia w 2024 roku lekarze POZ udzielili pomocy ponad 98 tysiącom pacjentów z chorobami odkleszczowymi, z czego 62 tysiące chorowało na boreliozę – schorzenie, które w przypadku braku leczenia może prowadzić do powikłań neurologicznych i kardiologicznych.

Najważniejsze zasady

• Zbieraj wyłącznie dobrze znane grzyby – unikaj gatunków, co do których masz wątpliwości.
• Nie sięgaj po grzyby niedojrzałe, które łatwo pomylić.
• W razie wątpliwości oddaj owocniki do oceny specjalistom.
• Pamiętaj o ochronie przed kleszczami i chorobami odkleszczowymi.
• Stosuj zdrowy rozsądek i krytyczne podejście do własnej wiedzy o grzybach – to podstawa bezpieczeństwa.

„Najistotniejsze są zdrowy rozsądek i krytyczne podejście do tego, co wiemy. Tylko tak możemy uniknąć dramatycznych konsekwencji” — prof. Danuta Pawlas

Źródło: farmer.pl