Stan wód w Stawach Przygodzickich
Na terenie wielkopolskiego kompleksu Stawów Przygodzickich w Dolinie Baryczy w 2025 roku tylko 40 procent spośród 800 ha stawów zostało wypełnionych wodą. To znaczny spadek, który stwarza poważne zagrożenie dla prowadzonych tam hodowli karpia.
Ryzyko katastrofy ekologicznej
Według Sandry Wróblewskiej, nowej dzierżawczyni kompleksu, w kwietniu istniało realne ryzyko, że stawy będą całkowicie suche. Brak wody zagraża ponad 100 gatunkom ptactwa oraz największemu w kraju skupisku płazów i gadów. Susza może spowodować stepowienie na obszarze 40 parków krajobrazowych Doliny Baryczy.
„W kwietniu istniało zagrożenie, że stawy będą suche w 100 procentach” — Sandra Wróblewska, dzierżawca Stawów Przygodzickich
Hodowla karpia i problemy sprzedażowe
Mimo trudnych warunków hydrologicznych hodowla karpia trwa. Marek Trzcieliński, lokalny hodowca, zaznacza, że nie ma większych problemów z hodowlą, ale spadła sprzedaż tej ryby. W 2024 r. spożycie karpia spadło z 24 tys. ton do 17,5 tys. ton, co tłumaczy brakiem zainteresowania wśród młodszych pokoleń oraz konkurencją innych gatunków ryb.
„Nie widzę u siebie, żeby przyjechał ktoś po zakup karpia poniżej 40. roku życia… wnuczek przywiezie babcię, to nawet z samochodu nie wysiądzie” — Marek Trzcieliński, hodowca karpia
Znaczenie ochrony i gospodarowania wodami
Stawy Przygodzickie, które są własnością Skarbu Państwa i zarządzane przez poznański oddział Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, pełnią kluczową rolę w retencji i ochronie przeciwpowodziowej. Pomimo powierzchni 800 ha, gromadzą one około 10 mln m³ wody, zatrzymując podczas powodzi nawet do 5 mln m³.
Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Robert Łuczak, wskazuje na brak regularnej konserwacji koryta rzeki Baryczy i jej dopływów jako główną przyczynę obecnej sytuacji. Koryto jest zamulone i zarosłe, co utrudnia funkcjonowanie stawów jako zbiorników retencyjnych.
„Stawy Przygodzickie przestały spełniać rolę retencyjną, która jest bardzo istotna dla ponad dwóch tysięcy ha pól i łąk” — Robert Łuczak, Prezes WIR
Aktualna sytuacja prawna i organizacyjna
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ogłosił przetarg na nowego dzierżawcę kompleksu, z terminem składania ofert do 19 marca 2025. Dotychczasowy dzierżawca rezygnuje z prowadzenia gospodarki rybackiej, a nowym zainteresowanym podmiotem jest przedsiębiorca z powiatu ostrzeszowskiego.
Poprzedni dzierżawcy, zgodnie z przepisami, spuścili wodę z większości stawów przy przekazaniu kompleksu, co dodatkowo wpłynęło na obecną sytuację niskiego poziomu wód.
„Do tego czasu nie było pewne, czy zgłosi się nowy podmiot zainteresowany prowadzeniem gospodarki rybackiej” — Karolina Gaweł, rzecznik Wód Polskich