Wpływ upałów na straty azotu w oborniku
W warunkach wysokiej temperatury i intensywnego nasłonecznienia nawet w ciągu pierwszej godziny po aplikacji obornika na pole można stracić około 20% zawartego w nim azotu. W przypadku pozostawienia obornika bez przykrycia lub przyorania przez 12 godzin straty te mogą wzrosnąć do 40–50%, choć wartości te różnią się w zależności od rodzaju nawozu i warunków pogodowych.
Rodzaj obornika a skala strat
Największe straty azotu dotyczą pomiotu kurzego, gdzie ubytek azotu jest najszybszy i najintensywniejszy. Obornik bydlęcy i pochodzący od trzody chlewnej cechuje się nieco mniejszym ubytkiem, często w granicach około 30%. Wszystko zależy jednak od temperatury – najbardziej ucieczka azotu następuje przy temperaturze powyżej 25°C i silnym nasłonecznieniu.
Przyczyna strat – emisja amoniaku
Straty azotu wynikają głównie z ulatywania się amoniaku zawartego w oborniku. Azot w formie amonowej przekształca się i ulatnia do atmosfery, co oznacza, że jego ilość dostępna dla roślin znacząco się zmniejsza. Warto podkreślić, że obornik zawiera różne formy azotu, ale tracona jest głównie forma amonowa.
Straty innych składników
W porównaniu do azotu, ubytki innych makroelementów, takich jak fosfor i potas, są minimalne. W przypadku pomiotu kurzego fosfor i potas tracą się nawet mniej niż w innych rodzajach obornika. Ogólnie straty P i K na skutek braku szybkiego przyorania są znikome.
Znaczenie warunków pogodowych
W pochmurne dni straty azotu są znacznie mniejsze — nawet po 24 godzinach bez przyorania straty wynoszą około 20%. Dla porównania podczas upałów taki poziom strat może nastąpić już po 2 godzinach.
Przykład utraty wartości nawozu na polu
Podając 20 ton obornika bydlęcego na hektar, przy średniej zawartości 4,7 kg N na tonę dostarczamy do gleby około 94 kg azotu. Przy 20% stratach zawartość azotu spada do ok. 75 kg, co oznacza realne zmniejszenie efektywności nawożenia i potencjalne straty ekonomiczne.
Jak ograniczyć straty azotu?
- Natychmiastowe przyoranie to kluczowa czynność – w praktyce oznacza to pracę równoczesną rozrzutnika i pługa lub innego sprzętu mieszającego obornik z glebą.
- Zaleca się unikanie aplikacji obornika w czasie największych upałów i silnego nasłonecznienia.
- Obornik powinien być stosowany w warunkach pogodowych sprzyjających ograniczeniu ucieczki amoniaku, np. w dni pochmurne lub wczesnym rankiem oraz późnym wieczorem.
„W przypadku podawania obornika w warunkach trudnych pogodowo jedyną opcją jest praktycznie natychmiastowe przyorywanie nawozu, by zachować jego właściwości i ograniczyć straty azotu.” — Ekspert rolniczy
Źródło: farmer.pl