Presja regulacyjna a wyzwania polskiej energetyki

Europejski sektor energetyczny znajduje się pod rosnącą presją regulacyjną, m.in. poprzez system handlu emisjami ETS, pakiety klimatyczne i programy takie jak Fit for 55 czy REPowerEU. Zdaniem dr hab. inż. Stanisława Tokarskiego, rzeczywistość gospodarcza i technologiczna często nie nadąża za politycznymi ambicjami.

W 2024 roku Polska zwiększyła udział odnawialnych źródeł energii do niemal 30% w krajowym miksie, jednak pojawiają się trudności w stabilnym zarządzaniu nadwyżkami energii – w ciągu roku nie wykorzystano 734 GWh energii elektrycznej z powodu ograniczonej elastyczności systemu.

Bezpieczeństwo energetyczne jako priorytet

Polityka energetyczna kraju wymaga korekty, by zmierzała do zapewnienia bezpieczeństwa, suwerenności i odporności systemu energetycznego na kryzysy. Bez takich zmian transformacja energetyczna zamiast wzmocnić gospodarkę może stać się jej największym zagrożeniem.

„Polska energetyka potrzebuje korekty kursu. Bezpieczeństwo systemu musi być filarem nowej polityki.” — Stanisław Tokarski, podczas 6. Polskiego Kongresu Górniczego

Nowy miks energetyczny – filary bezpieczeństwa

Przy obecnym tempie rozwoju OZE Polska wkracza w etap nadmiaru mocy produkcyjnych, ale rośnie deficit mocy dyspozycyjnych i elastycznych.

Ważne czynniki, które mogą ograniczyć transformację to brak długoterminowych magazynów energii oraz niepewność inwestycyjna wokół źródeł jądrowych.

Znaczącą rolę pełni gaz jako paliwo przejściowe, zwłaszcza w ciepłownictwie, jednak bezpieczeństwo systemu nie może opierać się wyłącznie na nim.

Według Tokarskiego potrzebne są dwa stabilne filary:

• Węgiel krajowy jako paliwo, ale z rozsądnym dopasowaniem wydobycia do zapotrzebowania
• Gaz jako paliwo przejściowe, z uwzględnieniem zmienności cen i ryzyk geopolitycznych

Ryzyko luki mocy i przyszłość węgla

W polskim systemie pozostaje ryzyko tzw. luki mocy regulacyjnych szacowanej na około 7,5 GW. Mimo to, wiele bloków węglowych może być eksploatowanych nawet po 2035 roku.

Dr Tokarski podkreśla, że całkowite wycofanie węgla w perspektywie dwóch dekad niesie poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

„Jeżeli węgiel ma pozostać w systemie, to powinno to być paliwo krajowe - ale nie za każdą cenę. Kluczowe jest takie dopasowanie wydobycia do zapotrzebowania, a wsparcie państwa tak skalkulowane, aby zapewnić dodatni wpływ na PKB w porównaniu ze scenariuszem likwidacyjnym.” — Stanisław Tokarski

Strategia na wymagające czasy

System elektroenergetyczny będzie coraz bardziej złożony. Wymaga to elastycznego zarządzania podażą i popytem oraz inteligentnego wykorzystywania połączeń transgranicznych.

Nowa polityka energetyczna powinna nie tylko odpowiadać na cele klimatyczne, lecz przede wszystkim gwarantować Polsce bezpieczeństwo energetyczne, suwerenność i odporność na kryzysy.

Źródło: nettg.pl