Przestarzała infrastruktura i wysokie koszty paliw

W Polsce 80% elektrociepłowni ma ponad 30 lat, a aż 61% produkcji ciepła systemowego nadal opiera się na węglu, co sprawia, że sektor balansuje na krawędzi – alarmują eksperci Forum Energii. Koszty paliw wzrosły w ostatnich latach z 6-7 mld zł do około 20 mld zł rocznie w 2023 roku, co znacząco obciąża przedsiębiorstwa ciepłownicze.

Stan rynku i wyzwania dekarbonizacyjne

Polska ma wysoki udział ciepła systemowego – około 22%, co plasuje ją jako siódme państwo w UE pod tym względem, wyraźnie powyżej średniej europejskiej (10%). Jednocześnie udział niskoemisyjnego ciepła wynosi tu zaledwie 9%, co jest jednym z najniższych wyników w Unii, niemal czterokrotnie poniżej średniej UE (34%). Polska jest też europejskim liderem w produkcji ciepła systemowego z węgla, wyprzedzając dwukrotnie Niemcy i czterokrotnie Czechy pod względem zużycia węgla.

Potrzeba reformy taryf i wsparcia finansowego

Aktualny system taryfowy ciepłownictwa nie odpowiada warunkom zmiennego rynku — wiele przedsiębiorstw działa z ujemną rentownością. Brak możliwości uzyskania kredytów inwestycyjnych spowalnia modernizację sektora. Eksperci proponują wzór duńskiej ustawy o finansowaniu inwestycji ciepłowniczych, podkreślając konieczność dialogu z bankami i wprowadzenia długoterminowych kredytów z państwowymi gwarancjami.

Nowoczesne technologie i długofalowa strategia

Forum Energii zaleca rozwój produkcji ciepła z odnawialnych źródeł i ciepła odpadowego, takich jak geotermia, ciepło przemysłowe, czy wielkoskalowe pompy ciepła, co wymaga inwestycji w niskotemperaturowe sieci oraz magazyny ciepła. W Polsce działa około 393 przedsiębiorstw ciepłowniczych o łącznej mocy 54 GWt, obsługujących 40% gospodarstw domowych i instytucji publicznych, zatrudniając około 27 tys. osób.

Apel o kompleksowy program reform

Eksperci rekomendują stworzenie ogólnokrajowego, wieloletniego programu rozwoju ciepłownictwa z jasno określonymi celami i mechanizmami finansowania, łączącego reformę taryf, współpracę z bankami rozwojowymi, gwarancje kredytowe oraz zmiany legislacyjne. Takie działania miałyby zapewnić stabilne finansowanie i umożliwić realizację ambitnych planów inwestycyjnych sektora.

"Dania, szukając odpowiedzi na wyzwania ciepłownictwa, uchwaliła ustawę zmieniającą warunki finansowania inwestycji. Polska powinna podjąć podobny dialog z bankami, aby zmniejszyć ryzyko dla inwestorów" — eksperci Forum Energii

Źródło: Bankier.pl