Polska zwraca się ku Morzu Bałtyckiemu

Według brytyjskiego tygodnika Economist, Polska, tradycyjnie postrzegana jako kraj Europy Środkowej, coraz bardziej koncentruje się na strategicznym wykorzystaniu potencjału Morza Bałtyckiego. Zmiana ta jest bezpośrednio powiązana z transformacją na rzecz zielonej gospodarki oraz skutkami rosyjskiej inwazji na Ukrainę, która nasiliła potrzebę dywersyfikacji źródeł energii i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego.

Energetyka jako motor zmian

Głównym czynnikiem przemiany jest sektor energetyczny. Polska zapowiedziała wycofanie się z węgla do 2049 roku i dostosowuje się do unijnych celów dotyczących czystej energii. Raport think tanku Forum Energii wskazuje, że w czerwcu 2025 r. po raz pierwszy w Polsce z odnawialnych źródeł energii wytworzono więcej prądu niż z węgla.

Inwestycje w infrastrukturę gazową to kolejny krok: przepustowość terminala LNG w Świnoujściu została zwiększona do 8,3 mld m³ rocznie, a do 2028 r. planowane jest uruchomienie drugiego terminala w Gdańsku, o mocy 6,1 mld m³.

Zimne wody Bałtyku mają też strategiczne znaczenie dla planowanej pierwszej polskiej elektrowni atomowej, której chłodzenie będzie wspierane przez morskie środowisko. Elektrownia ma zacząć działać w latach 30. XXI wieku na wybrzeżu.

Rozwój morskiej energetyki wiatrowej

Energetyka wiatrowa na Morzu Bałtyckim odgrywa coraz większą rolę, odpowiadając za 14,7% polskiego miksu energetycznego wobec zaledwie 0,3% dwie dekady temu. Rządowe plany zakładają, że do 2040 r. moc farm wiatrowych na Bałtyku wzrośnie do 18 GW, a inwestycje w ten sektor przekroczą 140 mld dolarów w ciągu najbliższych 15 lat.

Bezpieczeństwo i geopolityka

Rosyjska agresja na Ukrainę oraz sankcje Zachodu uwypukliły rolę polskich portów morskich, które przeżywają boom. Port w Gdańsku stał się piątym pod względem ruchu portem handlowym w UE, a port w Gdyni pełni kluczową rolę jako węzeł logistyczny NATO do przesyłania sprzętu dla Ukrainy i baz amerykańskich.

„Kierunek bałtycki nie jest kwestią wyboru. To praktycznie jedyny sposób, w jaki możemy importować energię. Morze staje się naszym oknem na świat” — Zuzanna Nowak, think tank Opportunity

Zmiany w relacjach regionalnych i współpraca bałtycka

W artykule zwrócono uwagę na pogorszenie relacji Polski z niektórymi partnerami Europy Środkowej, zwłaszcza z Węgrami i Słowacją, a potencjalnie także z Czechami, których przywódcy bywają prorosyjscy. Tymczasem Polska zacieśnia współpracę z krajami bałtyckimi i nordyckimi, szczególnie w obszarach bezpieczeństwa, energetyki i polityki wobec Rosji.

Przykładem jest projekt Rail Baltica, nowoczesna linia kolejowa o wartości 28 mld dolarów, łącząca Polskę z Litwą, Łotwą i Estonią.

Trwałość kierunku bałtyckiego

Pomimo możliwej zmiany rządu po wyborach parlamentarnych w 2027 r., jest mało prawdopodobne, by nowy rząd porzucił politykę zacieśniania relacji z regionem Morza Bałtyckiego ani plany związane z energetyką odnawialną i jądrową.

Źródło: bankier.pl