Dane demograficzne – spadek urodzeń w Polsce

W I półroczu 2025 roku zarejestrowano około 115,5 tys. urodzeń, co oznacza spadek o ponad 10 tys. w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. W kwietniu 2025 urodziło się około 19 tys. dzieci, czyli o 12,4% mniej niż w kwietniu 2024. Średnia dzietność może spaść do 1,03 dziecka na kobietę, znacznie poniżej progu zastępowalności pokoleń.

Z raportu GUS wynika, że w 2023 roku urodziło się około 272 tys. dzieci – najniżej po II wojnie światowej. Od 2010 do 2023 liczba urodzeń spadła o 34%, a współczynnik urodzeń na 1000 mieszkańców zmalał z 11 do około 7. To wyraźny sygnał społeczny i demograficzny, który wymaga działań wspierających rodziny.

Pensja dla matek – na czym polega pomysł?

Petycja złożona w Kancelarii Prezydenta postuluję wprowadzenie comiesięcznego świadczenia pieniężnego dla matek zajmujących się dziećmi w domu. Świadczenie miałoby być uznane jako podstawa do odprowadzania składek emerytalnych, co pozwoliłoby na budowę kapitału emerytalnego za prace opiekuńczą.

Proponowane kwoty bazują na minimalnym wynagrodzeniu (4666 zł brutto od stycznia 2025) i wynoszą:

• 1 dziecko – 50% płacy minimalnej, czyli 2333 zł miesięcznie,
• 2 dzieci – 100% płacy minimalnej, czyli 4666 zł miesięcznie,
• 3 dzieci – 150% płacy minimalnej, czyli 6999 zł miesięcznie.

Wyższa emerytura dzięki składkom – „600 zł za dziecko”

Kluczowym elementem projektu jest uznanie świadczenia za składkowe, co pozwoli kobietom zyskać realne zabezpieczenie na przyszłość. Według szacunków, emerytura mogłaby być wyższa o około 600 zł miesięcznie za każde dziecko.

• Matka jednego dziecka mogłaby liczyć na dodatkowe ok. 600 zł w emeryturze.
• Przy dwójce dzieci byłoby to ok. 1200 zł.
• Przy trójce dzieci – co najmniej poziom minimalnej emerytury.

Ostateczny wymiar świadczeń będzie zależał m.in. od długości odprowadzania składek, wieku rozpoczęcia wsparcia oraz wysokości podstaw składek.

Dlaczego pojawiła się petycja?

Inicjatywa motywowana jest problemem luki emerytalnej kobiet, które poświęcają lata na wychowanie dzieci i nie otrzymują za to żadnego wynagrodzenia ani adekwatnego zabezpieczenia emerytalnego.

Autorzy petycji podkreślają, że nieodpłatna praca opiekuńcza powinna być traktowana jak legalna praca składkowa, tak aby matki nie były później skazane na niskie świadczenia.

Status projektu i dalsze kroki

Petycja została przekazana do analizy prawnej w Kancelarii Prezydenta, jednak na obecnym etapie nie istnieje oficjalny projekt ustawy ani harmonogram prac legislacyjnych. Nie są także znane źródła finansowania programu.

Zwolennicy podkreślają, że wprowadzenie pensji mogłoby poprawić sytuację demograficzną i zmniejszyć ubóstwo wśród matek, natomiast krytycy obawiają się wysokich kosztów oraz problemów organizacyjnych, takich jak łączenie świadczenia z pracą zawodową czy dokładne ustalanie uprawnień.

„Liczba urodzeń w Polsce systematycznie spada – każde rozwiązanie wspierające rodziny jest warte rozważenia.” – ekspert demografii

Źródło: forsal.pl