Nowe przepisy i termin uchwalenia planów

Zgodnie z nowelizacją prawa, gminy mają czas do 30 czerwca 2026 roku na uchwalenie planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego. Po tym terminie przestaną obowiązywać dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a to oznacza brak podstaw prawnych do wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

Kryzys planowania przestrzennego w gminach

Wiele gmin boryka się już teraz z problemami zatwierdzania planów. Burmistrz Zakopanego, Łukasz Filipowicz, wskazuje na ryzyko paraliżu inwestycyjnego na obszarach takich jak plan Zakopianka czy Kościeliska, gdzie bez nowych planów ogólnych nie będzie można wydawać decyzji o warunkach zabudowy ani dla dużych deweloperów, ani dla osób indywidualnych planujących budowę domu.

Będzie paraliż inwestycyjny na obszarze planu Zakopianka i planu Kościeliska. Jeśli nic się nie zmieni, mieszkańcy nie będą mogli starać się o warunki zabudowy, a miasto nie będzie ich mogło wydawać — Łukasz Filipowicz, burmistrz Zakopanego

Zmiany regulacji i ich konsekwencje

Architekt Andrzej Orłowski wyjaśnia, że do tej pory warunki wydawania decyzji były proste, co jednak prowadziło do chaotycznego rozlewania się zabudowy. Po 30 czerwca 2026 r., jeśli gmina nie opracuje planu ogólnego, całkowicie zostanie wstrzymane wydawanie decyzji o warunkach zabudowy.

Jeżeli jakaś gmina nie zdąży do połowy 2026 roku z opracowaniem planu ogólnego, to w ogóle nie będzie mogła wydawać decyzji o warunkach zabudowy — Andrzej Orłowski, architekt

Krytyka samorządów i problemy operacyjne

Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej podkreśla, że obecne wymogi znacznie obciążają samorządy, zmuszając je do wdrażania szczegółowych zadań związanych z planowaniem i wydawaniem decyzji budowlanych.

Na Farmer.pl opisano tzw. "WZ-kowe szaleństwo" – wydłużające się nawet do roku oczekiwanie na decyzję o warunkach zabudowy. Urzędnicy nie dysponują dotąd odpowiednimi narzędziami, by ograniczyć negatywne skutki nowelizacji.

Ryzyko kar za opóźnienia

Termin na wydanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ) to 90 dni. Przekroczenie go grozi karą 500 zł za każdy dzień zwłoki, co stanowi dodatkową presję na samorządy i może spowodować jeszcze większe opóźnienia.

To jest termin nieprzekraczalny, bo tyle czasu ma wójt/burmistrz/prezydent miasta na wydanie decyzji WZ. W przypadku przekroczenia terminu grozi mu kara 500 zł za każdy dzień zwłoki — Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej