Kiedy przysługuje odszkodowanie za słupy energetyczne?
Rekompensata należy się właścicielowi działki, gdy przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z jego nieruchomości bez tytułu prawnego. Sytuacje takie zachodzą, gdy słupy lub linie wysokiego napięcia zostały posadowione bez zgody właściciela, nie zawarto umowy o służebności przesyłu, nie ma decyzji administracyjnej ani wpisu o służebności w księdze wieczystej.
Kto może się ubiegać o odszkodowanie?
Prawo do zgłoszenia roszczenia ma przede wszystkim właściciel działki. W niektórych przypadkach odszkodowanie przysługuje też użytkownikowi wieczystemu. Pierwszym krokiem jest ustalenie właściciela infrastruktury, zwykle lokalnego zakładu energetycznego – informacje te można znaleźć na fakturze za prąd lub w odpowiednich rejestrach przedsiębiorstw przesyłowych.
Przyczyny i skutki ubiegania się o odszkodowanie
Odszkodowanie przysługuje, gdy słupy lub linie:
- uniemożliwiają lub utrudniają zabudowę działki,
- obniżają wartość rynkową gruntu, zwłaszcza budowlanego,
- ograniczają powierzchnię użytkową z powodu zachowania pasa ochronnego,
- zostały postawione bez tytułu prawnego.
Wtedy właściciel może domagać się wynagrodzenia za dotychczasowe korzystanie z nieruchomości, ustanowienia służebności przesyłu lub nawet usunięcia nieużywanych urządzeń przesyłowych.
Jak sprawdzić legalność infrastruktury?
Warto przejrzeć księgę wieczystą działki, zwłaszcza dział III „Prawa, roszczenia i ograniczenia”, gdzie powinien być wpis o ustanowionej służebności przesyłu. Brak takiego wpisu może świadczyć o bezprawnym korzystaniu z nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne.
Zasiedzenie i przedawnienie roszczeń
Przedsiębiorstwo energetyczne może nabyć prawo do korzystania z gruntu przez zasiedzenie służebności przesyłu – po 20 latach, jeśli działało w dobrej wierze, lub po 30 latach w złej wierze. Im dłużej słupy stoją, tym trudniej dochodzić roszczeń.
Bez zasiedzenia roszczenia przedawniają się po 6 latach, lecz można je przerwać np. poprzez złożenie pozwu w sądzie lub wniosku o próbę ugodową, co zaczyna bieg terminu na nowo.
Wpływ infrastruktury na wartość działki
W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego często ustala się strefy ochronne wokół linii przesyłowych i słupów, które ograniczają zabudowę, zakazują sadzenia wysokich drzew lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej. To znacząco obniża wartość nieruchomości, co jest jednym z czynników decydujących o wysokości odszkodowania.
Jak wylicza się wysokość odszkodowania?
Kwota rekompensaty ustalana jest przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego na podstawie:
- aktualnej wartości rynkowej nieruchomości,
- rodzaju i napięcia linii (im wyższe napięcie, tym większe ograniczenia i szerszy pas ochronny),
- powierzchni działki wyłączonej z użytkowania,
- spadku atrakcyjności gruntu,
- stopnia uciążliwości: hałasu, pola elektromagnetycznego, estetyki itp.
Praktycznie kwoty odszkodowań wahają się od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Jak uzyskać odszkodowanie – krok po kroku
„Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne posiada ważny tytuł prawny do korzystania z gruntu. Jeśli nie, właściciel ma prawo domagać się rekompensaty.” — ekspert z serwisu RynekPierwotny.pl
Źródło: forsal.pl