Masa spadkowa – co obejmuje?

Masa spadkowa to ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego, które przysługują mu w chwili śmierci. W skład spadku wchodzą zarówno aktywa, jak i pasywa, co oznacza, że nie można wybrać tylko niektórych składników spadku.

Do masy spadkowej zaliczają się m.in.: nieruchomości i ruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, udziały w spółkach, wierzytelności, prawa autorskie majątkowe, prawa wynikające z umów cywilnoprawnych oraz niewypłacone wynagrodzenie ze stosunku pracy.

Co nie wchodzi do spadku?

Nie wszystkie prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców. Składniki wyłączone z dziedziczenia to przede wszystkim prawa osobiste niezbywalne oraz uprawnienia, które z mocy prawa przechodzą na inne osoby niezależnie od spadku.

Wyłączone są m.in.: prawo do emerytury i renty (chyba że emerytura została wypłacona po śmierci), prawo do alimentów, służebności osobiste i prawo użytkowania oraz odprawa pośmiertna z kodeksu pracy.

Dziedziczenie długów – czy zawsze trzeba je spłacać?

W spadku znajdują się także wszelkie zobowiązania zmarłego takie jak niespłacone kredyty, zaległości czynszowe czy niezapłacone podatki wraz z odsetkami. Wartość długów może przewyższać wartość aktywów, co oznacza, że spadek może mieć charakter ujemny.

Jak sprawdzić skład spadku?

Podstawą jest analiza dokumentów pozostawionych przez zmarłego, takich jak akty notarialne, wyciągi bankowe, korespondencja z urzędami czy wezwania do zapłaty.

Warto też skorzystać z Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych, aby ustalić wszystkie konta i środki spadkodawcy.

W razie trudności możliwe jest złożenie wniosku do sądu o sporządzenie spisu inwentarza, który formalnie określi skład i wartość masy spadkowej z udziałem komornika.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – ochrona przed długami

Ta forma przyjęcia spadku pozwala spadkobiercy ograniczyć odpowiedzialność za długi do wartości odziedziczonego majątku. Oznacza to, że nie trzeba płacić długów przekraczających wartość spadku, co jest istotną ochroną finansową.

Odrzucenie spadku – kiedy i jak to zrobić?

Jeśli spadek jest zadłużony, można go odrzucić. Oświadczenie o odrzuceniu składa się przed notariuszem lub w sądzie, ustnie lub pisemnie z podpisem urzędowo poświadczonym.

Termin na odrzucenie wynosi 6 miesięcy od momentu, gdy spadkobierca dowiedział się o prawie do spadku. Oświadczenie jest nieodwołalne.

W praktyce całe rodziny często składają oświadczenia wspólnie, by zabezpieczyć również potomków. Jeżeli wszyscy odrzucą spadek, przechodzi on na Skarb Państwa.

Spóźnione odrzucenie spadku – skutki po 6 miesiącach

Brak odrzucenia w terminie skutkuje automatycznym przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiedzialnością za długi do wartości majątku.

W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest złożenie do sądu pozwu o uchylenie skutków prawnych z powodu błędu lub groźby przy składaniu oświadczenia.

Czy wierzyciele mogą podważyć odrzucenie spadku?

Wierzyciele mają prawo zażądać uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne względem nich, gdy odrzucenie skutkuje ich pokrzywdzeniem. Mogą to zrobić w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o odrzuceniu, lecz nie później niż w ciągu 3 lat od zdarzenia.

Ostateczną decyzję w takich sytuacjach podejmuje sąd, oceniając indywidualne okoliczności sprawy.

„Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza to skuteczny sposób, by chronić spadkobierców przed długami przekraczającymi wartość majątku.” — Iwo Klisz, Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu

Źródło: Forsal.pl