Stały czas zimowy a zdrowie
Rezygnacja ze zmiany czasu na letni i zimowy i wprowadzenie stałego czasu zimowego mogłaby przynieść znaczące korzyści zdrowotne. Naukowcy ze Stanford Medicine opracowali modele matematyczne, które wskazują, że całoroczny czas zimowy mógłby zapobiec około 300 tysiącom udarów mózgu rocznie oraz zmniejszyć liczbę osób z otyłością o 2,6 miliona, co stanowi spadek częstości tych schorzeń odpowiednio o 0,09% i 0,78%
Modele i wyniki badań
Trzy stworzone przez badaczy modele uwzględniały ekspozycję na światło słoneczne, wpływ na rytm dobowy oraz dane epidemiologiczne. Analiza wykazała, że zarówno stały czas zimowy, jak i stały czas letni dają korzyści zdrowotne, jednak to czasu zimowego przypisuje się większe pozytywne efekty. Stały czas letni zmniejszyłby liczbę udarów o około 220 tys., a osób otyłych o 1,7 mln.
Debata wokół wyboru czasu
Na świecie trwa dyskusja, który czas jest optymalniejszy. Zwolennicy stałego czasu letniego wskazują na dłuższe światło wieczorem, które sprzyja oszczędności energii, redukcji przestępczości oraz aktywności po pracy. Biznes wspiera to rozwiązanie ze względu na większe zyski branż zależnych od światła wieczornego.
Z kolei zwolennicy stałego czasu zimowego, w tym American Academy of Sleep Medicine, National Sleep Foundation oraz American Medical Association, podkreślają, że światło poranne lepiej synchronizuje zegar biologiczny, co ma korzystny wpływ na zdrowie.
Znaczenie rytmu okołodobowego
Autorzy badania przypominają, że ekspozycja na światło rano wspiera synchronizację rytmu okołodobowego, a światło wieczorne ją zaburza. Rozregulowanie zegara biologicznego jest powiązane ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych.
Ograniczenia analizy
Naukowcy zaznaczają, że ich wyniki bazują na modelach matematycznych, które zakładają regularne nawyki snu i codzienny kontakt ze światłem słonecznym. W praktyce wiele osób ma nieregularny tryb życia, co może zmniejszać realne korzyści z wprowadzenia stałego czasu zimowego.
Zmiana czasu w Polsce w 2025 roku
W Polsce zmiana czasu z letniego na zimowy nastąpi w nocy z 25 na 26 października 2025 r. o godzinie 3:00 cofniemy zegarki na 2:00, dzięki czemu pośpimy o godzinę dłużej. Będzie to jedna z ostatnich zmian czasu w Polsce, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem regulującym czas letni i zimowy do 2026 roku. Zmiana ta oznacza wcześniejsze zapadanie zmroku oraz jaśniejsze poranki.
„Rytm okołodobowy człowieka reguluje m.in. ekspozycja na światło. To, które dociera do nas rano, wspiera synchronizację zegara biologicznego, podczas gdy światło wieczorne ją zaburza” — naukowcy ze Stanford Medicine
Źródło: bankier.pl