Nowe popiersie w Galerii Artystycznej

W ramach jubileuszu 160-lecia nadania Katowicom praw miejskich, w Galerii Artystycznej przy placu Grunwaldzkim odsłonięto 12 września 2025 roku popiersia dwóch zasłużonych artystów: Erwina Sówki i Lucjana Czernego. Decyzję o uhonorowaniu tych twórców podjęli sami mieszkańcy Katowic, którzy w plebiscycie przez internet oddali ponad 3 tysiące głosów.Popiersie Erwina Sówki wykonał rzeźbiarz Jacek Kiciński, natomiast figura Lucjana Czernego jest dziełem Tomasza Wenklara.

Życie i twórczość Erwina Sówki

Erwin Sówka (1936–2021) był Ślązakiem z krwi i kości – przez wiele lat pracował jako górnik w kopalni Wieczorek, a jednocześnie tworzył ponad 500 obrazów utrzymanych w nurcie sztuki nieprofesjonalnej (naiwnej). Jego mieszkanie w Katowicach-Zawodziu, przy granicy z Nikiszowcem, stanowiło zarówno dom, jak i pracownię, w której malował sceny z codziennego życia, m.in. czerwone familoki oraz kobiece akty o rubensowskich kształtach.

Sówka malował przede wszystkim kobiety, którym przypisywał świętość i sacrum – jak sam mówił, „malując kobietę, bierze się na siebie wielką odpowiedzialność”. Modelką bywała najczęściej jego żona Irmgarda, a reszta postaci powstała w jego wyobraźni. Jego sztuka zawierała elementy związane ze światem górnictwa, okultyzmem oraz kulturą starożytnego Wschodu, a także klimatami Nikiszowca i ogródków działkowych.

Znaczenie i dziedzictwo

Sówka był ostatnim żyjącym twórcą Grupy Janowskiej, która specjalizowała się w malarstwie naiwnym o silnym regionalnym charakterze. Jego prace prezentowano za granicą, m.in. we Francji, Włoszech i Chorwacji, a także znajdują się w zbiorach największych polskich muzeów i kolekcjach prywatnych. Posiada biogram w Światowej Encyklopedii Sztuki Naiwnej.

Artysta otrzymał liczne nagrody, w tym m.in. Cegłę Janoscha, Złotą Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Śląskiego oraz srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W katowickim Zawodziu powstał mural z jego wizerunkiem.

„Esencja jego życia to kopalnia i malarstwo. Natomiast esencją jego malarstwa były kobiety”

Galeria Artystyczna – miejsce pamięci i hołdu

Galeria Artystyczna na pl. Grunwaldzkim upamiętnia wybitnych twórców, którzy zapisali się w historii kultury Katowic i regionu. Mieszkańcy decydują co roku, kto zasłużył na wyróżnienie. Wśród wcześniej uhonorowanych są m.in. Zbigniew Cybulski, Jerzy Duda-Gracz, Teofil Ociepka, Wojciech Kilar czy Franciszek Pieczka.