Znaczenie edukacji surowcowej

Niski poziom świadomości społecznej dotyczącej surowców to jedno z największych zagrożeń dla rozwoju Polski i Europy – ostrzega prof. Krzysztof Szamałek, wybitny geolog i dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB. Bez trwałej, racjonalnej i obiektywnej edukacji surowcowej nie uda się zbudować nowoczesnej polityki przemysłowej ani zapewnić strategicznego bezpieczeństwa kraju.

Paradoksy i wyzwania społeczne

Współczesne społeczeństwo oczekuje wzrostu gospodarczego i wysokiego poziomu życia, jednocześnie nie rozumiejąc w pełni roli górnictwa i przemysłu surowcowego, co prowadzi do sprzeczności, takich jak postulaty likwidacji kopalń przy jednoczesnym oczekiwaniu na korzyści z nowoczesnych technologii.

Przykładem niskiego dialogu społecznego jest zjawisko NIMBY ("Not In My Back Yard"), które objawia się akceptacją inwestycji surowcowych tylko, jeśli nie dotyczą zazwyczaj własnej okolicy — jak protesty przeciw budowie kopalni rud cynku i ołowiu w rejonie Zawiercia, mimo globalnego znaczenia tego złoża.

Nowoczesne spojrzenie na surowce

Klasyczna teoria o nieuchronnym wyczerpaniu zasobów została zweryfikowana przez rozwój technologii i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Wzrasta znaczenie surowców wtórnych i przetwarzania odpadów przemysłowych, co jednak nie idzie w parze ze wzrostem świadomości społecznej dotyczącej roli górnictwa.

Rola państwa, nauki i przemysłu

Prof. Szamałek podkreśla, że kluczowym zadaniem jest powszechna edukacja surowcowa na każdym poziomie – od szkół podstawowych po decyzje rządowe. Tylko świadomi obywatele potrafią łączyć procesy gospodarcze z realnymi decyzjami politycznymi oraz poziomem życia.

"Bez trwałej, racjonalnej i obiektywnej edukacji nie zbudujemy świadomego społeczeństwa. A brak świadomości to paliwo dla populizmu, blokowania inwestycji i stagnacji gospodarczej" – zaznacza prof. Krzysztof Szamałek.

Ważna jest też ścisła współpraca nauki, przemysłu i administracji, by zapewnić Polsce suwerenność surowcową w obliczu globalnych zmian technologicznych i geopolitycznych.

Kongres Górniczy w Lublinie 2025

W dniach 24–26 września 2025 roku odbył się VI Polski Kongres Górniczy w Lublinie i Bogdance pod hasłem „GórnictwoPL2050 – surowce, energia, transformacja”. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 40 badaczy Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB, prezentujących tematy związane z polityką surowcową, surowcami krytycznymi, geoinformacją, rekultywacją terenów pogórniczych i bezpieczeństwem surowcowym.

Kongres podkreślił znaczenie połączenia wiedzy geologicznej, doświadczenia górniczego i nowoczesnych kompetencji środowiskowych dla zrównoważonego rozwoju kraju.

Źródło: nettg.pl