Dopłaty w integrowanej produkcji – historia i zmiany
W 2023 roku rolnicy mogli korzystać z atrakcyjnej dopłaty do ekoschematu "Integrowana Produkcja" w wysokości 1 363,77 zł/ha, niezależnie od rodzaju upraw. To zachęciło wielu gospodarzy do certyfikacji, zdominowanej początkowo przez szybko rosnącą kukurydzę i uprawy jare.
W 2024 roku, ze względu na większe niż przewidywano zainteresowanie, stawki dotkliwie spadły do 818,92 zł/ha. W marcu 2025 wprowadzono system zróżnicowanych stawek według grup upraw, aby ograniczyć nadmierne wydatki na największe gospodarstwa i zapewnić równowagę w programie.
Stawki 2025 i ich wpływ na rolników
W opublikowanym we wrześniu 2025 projekcie stawek dopłaty do integrowanej produkcji utrzymują się mniej więcej na oczekiwanym poziomie dla upraw warzywniczych, sadowniczych i jagodowych, zachowując ich atrakcyjność. Natomiast dla upraw rolniczych, takich jak zboża, rzepak i kukurydza, nastąpił znaczny spadek, co w połączeniu z niskimi cenami skupu powoduje rosnące niezadowolenie wśród producentów.
Przyczyny i konsekwencje spadku stawek rolniczych
Największy wzrost powierzchni certyfikowanych dotyczy upraw rolniczych, przez co całkowity budżet programu musi zostać podzielony na większą liczbę hektarów, a stawka jednostkowa spada. Dla gospodarstw towarowych stanowi to coraz większe wyzwanie, gdyż certyfikacja wymaga:
- szerokiej dokumentacji i współpracy z jednostkami certyfikującymi,
- kosztów administracyjnych i organizacyjnych,
- prowadzenia praktyk rolniczych zgodnych z ekoschematem.
Przy obecnej stawce ok. 505,18 zł/ha dla zbóż i rzepaku opłacalność certyfikacji maleje, zwłaszcza przy wysokich kosztach produkcji oraz obowiązku wyboru dwóch ekoschematów na hektar, co skłania część rolników do wybierania prostszych w realizacji rozwiązań.
Warzywa, sadownictwo i jagodnictwo – stabilne wsparcie
W przeciwieństwie do upraw rolniczych, dopłaty do warzyw, sadów i upraw jagodowych pozostają na stabilnym poziomie, co wspiera gospodarstwa specjalizujące się w tych branżach i pomaga przeciwdziałać spadkowi średnich stawek w całym programie.
"Zmiana struktury stawek pozwala zapobiegać sytuacji, gdzie największe gospodarstwa z dominującymi uprawami rolniczymi pochłaniają większą część budżetu, kosztem mniejszych, specjalistycznych gospodarstw." — ekspert z Ministerstwa Rolnictwa
Ważne jest, aby rolnicy monitorowali bieżące informacje i wyniki monitoringu satelitarnego swoich upraw, które wpływają na przyznanie dopłat. Do 15 września 2025 roku można jeszcze korygować deklaracje przez aplikację eWniosekPlus, co ma kluczowe znaczenie przy potwierdzaniu powierzchni i rodzajów upraw dla płatności bezpośrednich.
Realizacja systemu integrowanej produkcji, choć coraz bardziej złożona i kosztowna, pozostaje istotnym elementem wspierającym zrównoważone rolnictwo w Polsce.
Źródło: farmer.pl