Rekordowe kontrole zwolnień lekarskich w 2025 roku

W I półroczu 2025 r. ZUS przeprowadził 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich oraz obniżenia świadczeń po ustaniu zatrudnienia, odzyskując łącznie 150,5 mln zł do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W efekcie wstrzymano wypłatę 14,8 tys. zasiłków na kwotę ponad 22,2 mln zł, a także obniżono świadczenia o 128,3 mln zł.

Dla porównania, w I półroczu 2024 r. przeprowadzono 260,8 tys. kontroli, odzyskując 117,5 mln zł, co pokazuje wzrost efektywności działań mimo niższej liczby kontroli.

Cel i zasady kontroli zwolnień lekarskich

ZUS przypomina, że czas zwolnienia lekarskiego nie jest urlopem. Zwolnienie ma służyć odzyskaniu zdolności do pracy i regeneracji, a nie wykonywaniu dodatkowej pracy czy wyjazdom na wakacje. Osoba niezdolna do pracy może podejmować jedynie czynności codzienne adekwatne do jej stanu zdrowia, jak np. wizyta u lekarza czy zakupy.

Rodzaje kontroli i ich wyniki

• Kontrola orzekania o niezdolności do pracy — prowadzona przez lekarza orzecznika ZUS, który weryfikuje zasadność wystawienia zwolnienia. W I półroczu 2025 r. przeprowadzono 157,9 tys. takich kontroli, z czego w 6,7 tys. przypadków lekarz orzecznik wystawił zaświadczenie korygujące, co pozwoliło zaoszczędzić 5,6 mln zł.
• Kontrola prawidłowego wykorzystywania zwolnienia — wykonywana przez pracowników ZUS i płatników składek, dotycząca sprawdzenia, czy ubezpieczony przestrzega zaleceń. Wykryto 8,1 tys. przypadków nieprawidłowości, co skutkowało wstrzymaniem świadczeń na kwotę 16,6 mln zł.

Przykłady nieprawidłowości

ZUS ujawnił sytuacje, gdy osoby na zwolnieniu lekarskim:

• Zwiedzały kraje europejskie,
• Świadczyły usługi fryzjerskie w domu lub kosmetyczne w salonie,
• Pracowały jako kierowca,
• Sprzedawały masowo meble, ubrania i biżuterię online,
• Równocześnie pobierały zasiłek i świadczenie rehabilitacyjne, wykonując zlecenia np. pomiary stanu wód.

Konsekwencje i działania ZUS

W przypadku stwierdzenia naruszeń ZUS może wydać decyzję o odmowie prawa do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego za cały okres, w którym nastąpiły nieprawidłowości, lub za pełen miesiąc. Lekarz orzecznik może też przeprowadzić badanie osoby na zwolnieniu, zlecić badania specjalistyczne lub dodatkowe testy, a także żądać dokumentacji medycznej od lekarza prowadzącego zaświadczenie.

"Czas zwolnienia lekarskiego to nie urlop, a czas na powrót do zdrowia i zdolności do pracy, a nie wykonywanie dodatkowych aktywności czy podróży." — Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Źródło: Bankier.pl