Zamieszanie wokół przepisów dla cudzoziemców

W kontekście prezydenckiego weta do ustawy pomocowej dla uchodźców z Ukrainy oraz zmian w przepisach dotyczących zatrudniania cudzoziemców w Polsce, pracodawcy stają przed poważnym wyzwaniem. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje wykreślenie Gruzji z listy państw, których obywatele mogą korzystać z uproszczonej procedury podejmowania pracy na podstawie oświadczenia. Rozporządzenie w tej sprawie trafiło już do konsultacji.

Gruzja zniknie z uproszczeń, a co z pracodawcami?

Po wykluczeniu Rosji w związku z wojną na Ukrainie, teraz z uproszczonej procedury mają zniknąć obywatele Gruzji – kraju, z którego pochodzi trzeci co do wielkości odsetek zgłoszonych do ZUS pracowników cudzoziemskich. Na koniec 2024 roku było ich ponad 25,7 tys., co czyniło Gruzję ważnym źródłem pracowników. W uzasadnieniu resort tłumaczy tę decyzję względami politycznymi i kwestiami bezpieczeństwa, mimo że proces legalizacji pobytu i zatrudnienia odbywa się na odrębnych ścieżkach.

Reakcja przedsiębiorców i ekspertów

Joanna Torbé-Jacko, adwokatka i ekspertka BCC, wskazuje na brak realnych podstaw do wykluczenia Gruzinów i podkreśla, że uprzywilejowanie tego kraju było efektywnym i szybkim sposobem legalizacji pracy:

„Nie ma żadnych statystyk mówiących, że przedstawiciele Gruzji stanowią większe zagrożenie niż obywatele innych państw... Procedura oświadczeniowa jest jedną z najbardziej docenionych przez przedsiębiorców, które naprawdę działają i sprawdzają się od lat.”

Dodatkowo brakuje przepisów przejściowych, co rodzi pytania o sytuację obecnych pracowników z Gruzji oraz pracodawców, którzy już złożyli oświadczenia. Ta niepewność może zniechęcić zarówno pracodawców, jak i cudzoziemców do rynku pracy w Polsce.

Polityka i biznes w konflikcie

Prof. Konrad Pędziwiatr z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie tłumaczy, że obecne decyzje są efektem presji antyimigranckich nastrojów wykorzystywanych przez polityków, którzy promują retorykę niekorzystną dla migrantów, mimo potrzeb rynku pracy. Podkreśla, że taka polityka może zmusić pracodawców do poszukiwania pracowników w odleglejszych krajach, co utrudni integrację i proces zatrudniania:

„Przedsiębiorcy mówią swoje, a politycy robią swoje... W tym samym czasie będą szukać pracowników w krajach azjatyckich, a integracja z tymi grupami będzie dużo bardziej skomplikowana.”

Brak realizacji kluczowych zmian systemowych

Eksperci krytykują również opóźnienia w realizacji zmian, jak choćby niewprowadzenie listy zawodów deficytowych, co miało usprawnić legalizację pracy cudzoziemców i dać priorytet wykwalifikowanym pracownikom. Tymczasem system pozostaje obciążony i niewydolny, a zmiany takie jak wykreślenie Gruzji mogą tylko pogłębić problemy na rynku pracy.