Landscapes – sztuka ukraińska w cieniu wojny

W ramach projektu Voices from Ukraine, wystawa „Landscapes” prezentowana w BWA Wrocław Główny to jedna z trzech odsłon ukazujących reakcje ukraińskich artystów na rosyjską inwazję. Galeria na głównym dworcu kolejowym we Wrocławiu została wybrana nieprzypadkowo – to tutaj po wybuchu wojny znalazły schronienie osoby uciekające z Ukrainy.

Nieoczywiste oblicza wojny – krajobrazy pełne emocji

Ukraińska artystka Katya Buchatska tworzy obrazy farbami zawierającymi ziemię z terenów okupowanych przez Rosjan, mówiąc:

„Wojna uwrażliwiła nas na odczuwanie bólu razem z naszym otoczeniem”

Wystawa rzadko pokazuje bezpośrednio sylwetki ludzi – człowiek występuje głównie jako część pejzażu. Kuratorka Marta Gendera cytuje słowa Kateryny Aliinyk wskazujące, że krajobrazy stają się nośnikiem emocji, pamięci i nadziei na odrodzenie Ukrainy.

Tematy i przesłania wystawy

Ekspozycja składa się z dwóch części:

• Dokumentacja zniszczeń: Artyści pokazują nieodwracalne zmiany w ukraińskim krajobrazie – akty ekobójstwa takie jak wysadzenie tamy w Nowej Kachowce w 2023 roku. Wskazują na ciągłość ingerencji sięgającą czasów ZSRR, z jego industrializacją terenów na wschodzie Ukrainy.
• Solastalgia i nadzieja: Druga część koncentruje się na emocjach związanych z degradacją środowiska (solastalgia) oraz tęsknocie za naturą zaminowaną i bombardowaną. Mimo zniszczeń, artyści budują wizję odrodzenia i ewolucji natury jako przyszłych miejsc pamięci wojny.

Elementy wystawy

Ważnym elementem jest mapa Ukrainy pokazująca tereny okupowane, odzyskane i te inspirujące twórców. Technika opalania drewna wykorzystana w architekturze ekspozycji podkreśla symbolikę zniszczenia i jednoczesnego hartowania ekosystemów.

Uczestnicy i organizacja

Wystawie towarzyszy trzynaścioro ukraińskich artystów, którzy wykorzystują tradycyjne media – malarstwo, rysunek, fotografię i film – oraz eksperymentują z nowymi formami wyrazu. Kuratorką jest Marta Gendera, a projekt realizowany jest przez zespół Daryny Skrynnyk-Myski i Waldemara Tatarczuka wraz z Mateuszem Wszelakim.

Organizatorem jest BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej, a wystawa współpracuje z galerią Labirynt w Lublinie i BWA Zielona Góra. Dofinansowanie pochodzi z Funduszu Promocji Kultury Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.