Emerytury duchownych – dwa systemy finansowania

Emerytury księży i zakonnic w Polsce pochodzą z dwóch głównych źródeł: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Funduszu Kościelnego. Duchowni zatrudnieni na umowę o pracę, na przykład w szkołach, płacą składki ZUS na takich samych zasadach jak inni pracownicy. Natomiast ci, którzy nie mają formalnego zatrudnienia i zajmują się wyłącznie działalnością duszpasterską, sami opłacają jedynie 20 proc. składek na ZUS, a pozostałe 80 proc. pokrywa Fundusz Kościelny.

Różnice w wieku przejścia na emeryturę

Księża najczęściej przechodzą na emeryturę w wieku 65 lat, natomiast zakonnice zgodnie z przepisami emerytalnymi dla kobiet - w wieku 60 lat. Dodatkowo po ukończeniu 75 lat duchowni mogą otrzymać dodatkową emeryturę z Funduszu Kościelnego.

Wysokość emerytur księży

Średnia emerytura księży zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w 2025 roku wynosi około 3200–3500 zł. Po ukończeniu 75 lat mogą oni dodatkowo otrzymywać z Funduszu Kościelnego około 2500 zł, co sumarycznie daje nawet 5000 zł miesięcznie. Emerytury takie potrafią być znacznie wyższe, gdy biskupi lub proboszczowie mają dodatkowe źródła dochodu, np. datki od wiernych czy opłaty za ceremonie religijne.

Emerytury zakonnic

Zakonnice, które nie były zatrudnione na umowę o pracę i nie odprowadzały pełnych składek ZUS, otrzymują świadczenia głównie z Funduszu Kościelnego. W 2025 roku ich emerytura netto wynosi około 1700 zł (ok. 1620 zł wg niektórych źródeł). Wynika to z faktu, że Fundusz Kościelny finansuje około 80% składek, a zakonnice pokrywają pozostałe 20%. Dla porównania, siostry zakonne zatrudnione formalnie na umowę o pracę mogą mieć wyższe świadczenia.

Kontrowersje i dysproporcje

System emerytalny duchownych w Polsce jest przedmiotem publicznych dyskusji ze względu na poważne dysproporcje pomiędzy świadczeniami księży a zakonnic oraz w porównaniu do przeciętnych emerytur w kraju. Finansowanie Funduszu Kościelnego i brak transparentności w jego działaniu potęgują te wątpliwości.

"Duchowni, którzy zajmują się wyłącznie działalnością duszpasterską, płacą tylko 20 proc. składek do ZUS, a resztę pokrywa Fundusz Kościelny. Po 75. roku życia mogą liczyć na dodatkową emeryturę z tego Funduszu" — forsal.pl

Źródło: forsal.pl