120 lat Żuławskiej Kolei Dojazdowej

W 2025 roku mija 120. rocznica uruchomienia linii kolejki wąskotorowej na trasie Prawy Brzeg Wisły – Stegna – Sztutowo. Pierwszy pociąg przejechał tę trasę 17 sierpnia 1905 roku. Torowisko działa do dziś i stanowi ważny element turystyczny regionu.

Uroczyste obchody i atrakcje

W pierwszy weekend października z okazji jubileuszu Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych jako zarządca kolei, w imieniu powiatu nowodworskiego, organizuje specjalne wydarzenia. Dla gości przewidziano m.in. kursy historycznych parowozów i lokomotyw, konferencje oraz atrakcje dla dzieci.

Na torach pojawią się:

• Parowozy Px 48 (wypożyczony z Ełckiej Kolei Wąskotorowej) oraz Las 4968 (z Kaliskiej Kolei Dojazdowej),
• Lokomotywy MBd1 130, Lxd2 oraz MBxd2 – wszystkie służyły na Żuławach w XX wieku i zostały odrestaurowane.

Parowóz Px48-1752 będzie kursował na trasie Stegna – Jantar, a tasę tę pokona także skład z lokomotywą Lxd2. Natomiast parowóz Las 4968 oraz wagon motorowy MBd1-130 pojadą na trasie Stegna – Sztutowo.

„Dzięki uprzejmości naszych Partnerów: firmy SKPL Cargo, Stacji Muzeum w Warszawie oraz Muzeum Historycznego w Ełku mogą Państwo poczuć klimat kolei wąskotorowej na Żuławach z czasów świetności dawnego przedsiębiorstwa PKP.” — przedstawiciele Pomorskiego Towarzystwa Miłośników Kolei Żelaznych

Historyczne znaczenie linii

Linia na trasie Prawy Brzeg Wisły – Jantar – Stegna – Sztutowo została otwarta w 1905 roku i wraz z odcinkiem Gdańsk – Świbno oraz kolejową przeprawą promową przez Wisłę tworzyła kluczowe połączenie Gdańska z Żuławami. Kolej pełniła funkcję zarówno przewozów towarowych, zaopatrując Gdańsk w produkty spożywcze, jak i pasażerskich, związanych z turystyką nadmorską.

W 1924 roku uruchomiono bezpośrednie połączenie wąskotorowego pociągu pospiesznego Malbork – Gdańsk, które ułatwiało omijanie odpraw celnych w Tczewie i Gdańsku. Choć pociąg nazywano pospiesznym, podróż trwała aż 5 godzin i 40 minut. Prom kolejowy przez Wisłę działał do 1956 roku, a lewobrzeżna część Gdańskich Kolei Dojazdowych została zlikwidowana w 1974 roku.

Źródło: dziennikbaltycki.pl