Weto prezydenta a przyszłość ukraińskich pracowników

W poniedziałek prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, dotyczącą m.in. doprecyzowania zasad wypłaty świadczenia 800 plus na dzieci uczące się po ukończeniu szkoły ponadpodstawowej przed 18. rokiem życia. Weto motywowano m.in. postulatami, aby świadczenie przysługiwało wyłącznie Ukraińcom zatrudnionym w Polsce.

Ekonomiczne konsekwencje zawetowania

Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy i założyciel Personnel Service, wskazuje na poważne skutki tej decyzji:

„Odpływ siły roboczej może obniżyć PKB o kilka procent, zwiększyć koszty rekrutacji i szkoleń, a także zachwiać stabilnością sektorów silnie opartych na pracy migrantów, takich jak rolnictwo czy transport. Według badania Deloitte dla UNHCR wkład ukraińskich uchodźców w polską gospodarkę w 2024 r. wyniósł 2,7 proc. PKB - to pokazuje, jak duże znaczenie ma ta grupa pracowników.”

Deloitte oszacowało, że Ukraińcy wypracowali w 2024 roku dodatkowe 99 mld zł dla polskiego PKB, a ich łączny wkład w latach 2022-2024 sięga około 230 mld zł (~54 mld euro).

Ryzyko destabilizacji rynku pracy i integracji

Brak jasnych regulacji związanych z prawem pobytu i zatrudnieniem migrantów powoduje niepewność prawną, która może zniechęcać do długoterminowego osiedlania się w Polsce i utrudniać planowanie zatrudnienia. Inglot podkreśla również:

„Niepewność prawna może zatrzymać proces integracji, zniechęcić do długoterminowego osiedlania się w Polsce i podważyć stabilność rynku pracy. Firmy już dziś potrzebują przewidywalności i jasnych ram prawnych, które pozwolą planować zatrudnienie w perspektywie kilku lat.”

Weto stwarza chaos dla około 1 miliona Ukraińców przebywających w Polsce, zwłaszcza tych na przedłużonych wizach, kartach pobytu lub w ruchu bezwizowym, którzy mogą stracić możliwość legalnego pobytu i pracy po 30 września 2025 roku. Legalny pobyt osób z ochroną czasową UKR zabezpiecza decyzja Rady UE do 4 marca 2027 r.

Praktyczne skutki dla gospodarki i społeczeństwa

Brak nowych regulacji zwiększa ryzyko:

• utraty świadczeń socjalnych przez osoby niepracujące,
• trudności kadrowych w kluczowych branżach, takich jak budownictwo, usługi czy logistyka,
• wzrostu kosztów rekrutacji i szkoleń,
• pogorszenia relacji społecznych i politycznych oraz nasilania się antyukraińskich nastrojów,
• masowej migracji części Ukraińców do innych państw UE.

Ekspert zauważa, że polski rynek pracy jest już mocno zależny od ukraińskiej siły roboczej, a jej odpływ spotęguje problemy z dostępnością specjalistów i pracowników fizycznych o różnym poziomie kwalifikacji.

Polski Instytut Ekonomiczny podkreśla, że bez udziału cudzoziemców co piąta firma miałaby kłopoty z działalnością, a zniknięcie ukraińskich pracowników oznacza wydłużenie godzin pracy dla pozostałych.

Źródło: Bankier.pl