Najniższa waloryzacja emerytur od lat

Rząd ogłosił, że waloryzacja emerytur i rent w 2026 roku wyniesie 4,9%. To najniższy wzrost świadczeń od wielu lat, który wywołał rozczarowanie wśród milionów seniorów. Podwyżka wynika ze spadku inflacji oraz nieznacznego wzrostu wynagrodzeń w gospodarce, co zgodnie z obowiązującym mechanizmem waloryzacji bezpośrednio przekłada się na wysokość podwyżek.

Mechanizm waloryzacji i jego ograniczenia

Walka o realną ochronę świadczeń seniorów opiera się na dwóch czynnikach:

• inflacji emeryckiej – wskaźniku odzwierciedlającym wzrost cen podstawowych wydatków seniorów,
• realnym wzroście wynagrodzeń – do kalkulacji waloryzacji doliczane jest co najmniej 20% tego wzrostu.

W 2026 roku oba te wskaźniki były niskie, przez co wskaźnik waloryzacji został ustalony na poziomie minimalnym, mimo próśb o zwiększenie udziału wzrostu płac w kalkulacji. Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk postulowała podniesienie udziału realnego wzrostu płac do 50%, ale propozycja ta nie uzyskała poparcia politycznego.

Konkrety: Ile zyskają emeryci?

Od 1 marca 2026 minimalna emerytura wzrośnie z 1878,92 zł brutto do 1970,98 zł brutto, co oznacza nominalny wzrost o 92,06 zł (około 83 zł netto). Dla osób z wyższymi świadczeniami podwyżki będą kwotowo większe:

• Emeryt otrzymujący 3000 zł brutto zyska około 116 zł netto,
• Emeryt z rentą 4000 zł brutto otrzyma około 155 zł netto więcej miesięcznie.

Tak niewielkie podwyżki wielu seniorów uważa za niewystarczające wobec rosnących kosztów leków i usług medycznych.

„Trzynastka” i „czternastka” w 2026 roku – co muszą wiedzieć seniorzy?

W 2026 roku roczne dodatki emerytalne, czyli „trzynastka” oraz „czternastka”, będą równe wysokości minimalnej emerytury (1970,98 zł brutto). Problem stanowi próg dochodowy na czternastą emeryturę wynoszący 2900 zł brutto. Emeryci, których świadczenie przekroczy tę kwotę, tracą na zasadzie "złotówka za złotówkę" część czternastej emerytury.

Przykład: senior z emeryturą 2850 zł brutto po waloryzacji osiągnie ok. 2990 zł, przekraczając próg o 90 zł, a tym samym zostanie pomniejszony o tę kwotę dodatek czternasty. W efekcie podwyżka może zostać częściowo lub całkowicie zniwelowana.

To jedna z najniższych dynamik waloryzacji w ostatnich latach i zdecydowanie sygnał do refleksji nad systemem wsparcia dla seniorów – komentują eksperci.

Podstawa prawna

Podstawą prawną waloryzacji jest Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118).

Źródło: forsal.pl