Rosnące uzależnienie od ultraprzetworzonej żywności wśród pokolenia X

Badanie opublikowane w piśmie "Addiction" oraz przeprowadzone przez naukowców z University of Michigan wskazuje na znaczny wzrost uzależnienia od ultraprzetworzonej żywności wśród Amerykanów w średnim wieku i starszych, zwłaszcza kobiet z pokolenia X. Analiza danych od ponad 2000 osób objętych badaniem National Poll on Healthy Aging ujawniła, że 21% kobiet i 10% mężczyzn w wieku około 50–60 lat spełnia kryteria uzależnienia od żywności ultraprzetworzonej.

Specyfika pokolenia X

Pokolenie X było pierwszym, które dorastało w środowisku, gdzie dostępność ultraprzetworzonej żywności – bogatej w tłuszcz, sól, cukier oraz sztuczne dodatki – stała się powszechna. Produkty takie, zaprojektowane dla atrakcyjności smakowej, weszły do codziennej diety już w ich dzieciństwie i młodości.

W porównaniu z pokoleniem wyżu demograficznego (Baby Boomers), u którego wskaźnik uzależnienia jest znacznie niższy – 12% kobiet i 4% mężczyzn w wieku 65–80 lat - pokolenie X pokazuje wyraźnie wyższą podatność na to zjawisko.

Kryteria uzależnienia i różnice płciowe

Do oceny uzależnienia wykorzystano zmodyfikowaną Skalę Uzależnienia od Żywności Yale 2.0 (mYFAS 2.0), opartej na narzędziach do badania uzależnień od substancji psychoaktywnych. Definicja obejmuje takie symptomy, jak silny głód, nieudane próby ograniczenia spożycia, objawy odstawienia czy unikanie kontaktów towarzyskich z powodu lęku przed przejadaniem się.

Interesującym aspektem jest wyższa częstotliwość tego uzależnienia u kobiet starszych, co różni się od tradycyjnych form uzależnień, które historycznie dotyczyły głównie mężczyzn. Przyczyną może być agresywny marketing produktów „dietetycznych” ultraprzetworzonych w latach 80., które mimo pozornego wsparcia kontroli wagi mogły mieć uzależniający skład.

Konsekwencje zdrowotne i społeczne

"Odsetek, jaki tu obserwujemy, znacznie przewyższa odsetek osób starszych z problematycznym używaniem innych substancji uzależniających, takich jak alkohol i tytoń"

— dr Ashley Gearhardt, University of Michigan

Naukowcy zauważyli także silny związek pomiędzy uzależnieniem a złym stanem zdrowia psychicznego i fizycznego oraz izolacją społeczną. Osoby z przeciętnym lub złym zdrowiem oraz odczuwające samotność były znacznie bardziej narażone na uzależnienie od ultraprzetworzonej żywności.

Perspektywy i zagrożenia przyszłości

Obecnie dzieci i młodzież spożywają jeszcze więcej kalorii pochodzących z żywności ultraprzetworzonej niż pokolenie X w młodości, co może prowadzić do wzrostu uzależnień w przyszłych pokoleniach.

"Jeśli obecne trendy się utrzymają, przyszłe pokolenia mogą wykazywać jeszcze wyższe wskaźniki uzależnienia od żywności ultraprzetworzonej w późniejszym okresie życia. Podobnie jak w przypadku innych substancji, wczesna interwencja może być kluczowa dla zmniejszenia długoterminowego ryzyka uzależnienia"

— dr Ashley Gearhardt, University of Michigan