Koszty ustawy dezubekizacyjnej

Ustawa dezubekizacyjna wprowadzona przez Prawo i Sprawiedliwość w grudniu 2016 roku obniżyła wskaźnik świadczeń emerytalnych funkcjonariuszy służb PRL z 0,7 do zera, przez co ich emerytury nie mogły przekraczać średniego świadczenia ZUS. Dotknęła ponad 39 tys. osób, wymuszając blisko 58 tys. decyzji o ponownym ustaleniu świadczeń. W efekcie wiele osób odwołało się do sądów, które w większości orzekają o przywróceniu świadczeń, co znacznie obciążało budżet państwa.

Wyroki sądowe i ich wpływ na budżet

Od 2021 do 13 grudnia 2023 roku Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA zrealizował 8,4 tys. prawomocnych wyroków na łączną kwotę ponad 1,3 mld zł. W okresie od 13 grudnia 2023 roku do 31 lipca 2025 r. wypłacono kolejne 6,6 tys. wyroków na około 1,2 mld zł. Łączny koszt to już ponad 2,5 mld zł, znacznie przewyższający szacowane wcześniej oszczędności rzędu 300 mln zł, o których mówiło wcześniej PiS.

Dodatkowo koszty ZER związane z zastępstwem prawnym wyniosły do 28 lutego 2025 roku około 3,5 mln zł, a Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zapłaciło niemal 1 mln zł z powodu bezczynności organu w rozpatrywaniu wniosków w trybie art. 8a ustawy.

Sytuacja funkcjonariuszy i procedury sądowe

Art. 8a ustawy umożliwiał abolicję, czyli przywrócenie świadczeń do wyższego wskaźnika, jednak skorzystało z niej niewiele ponad 30 osób. Tysiące było jednak zainteresowanych takim rozwiązaniem, co nie zostało zrealizowane. W efekcie wiele decyzji było zaskarżanych, a wiele osób nie doczekało odszkodowania – wśród nich są ludzie w wieku 70, 80 czy 90 lat. Proces sądowy toczy się jeszcze wobec ponad 2 tys. świadczeniobiorców, a około 11 tys. osób nie złożyło odwołań.

Alternatywne koszty i świadczenia mieszkaniowe

Wiceminister Wiesław Szczepański wskazał, że koszt ustawy dezubekizacyjnej jest zbliżony do przewidywanych wydatków na świadczenia mieszkaniowe dla 160 tys. funkcjonariuszy. Wprowadzenie tych świadczeń ma kosztować około 2,5 mld zł. Świadczenie mieszkaniowe od 1 lipca 2025 roku będzie wypłacane z wyrównaniem, a jego wysokość w największych miastach może sięgnąć nawet 1800 zł miesięcznie, co w połączeniu z podwyżkami daje funkcjonariuszom blisko 20% wzrost wynagrodzenia w 2025 roku.

Perspektywy zmian i modernizacji

Resort planuje nowelizację ustawy modernizacyjnej, którą chce skierować do uzgodnień jeszcze we wrześniu, a do Sejmu na początku października. W dłuższej perspektywie trwają rozmowy nad uproszczeniem i uporządkowaniem dodatków do uposażeń funkcjonariuszy, w oparciu o rodzaj służby i charakter zadań. W roku 2027, mogą pojawić się nowe postulaty co do wzrostu uposażeń, jednak ostatnie lata przyniosły znaczące podwyżki i korzystne zmiany.

Wypowiedź wiceszefa MSWiA

"Ustawa dezubekizacyjna autorstwa PiS, która miała być sukcesem, do tej pory kosztowała państwo ponad 2,5 mld zł, a to jeszcze nie wszystko. Za tę kwotę można by sfinansować świadczenia mieszkaniowe dla 160 tys. funkcjonariuszy." — Wiesław Szczepański, wiceszef MSWiA

Źródło: Bankier.pl