Brak dowodów na zmowę cenową na rynkach rolnych

Analiza rynku rolno-spożywczego prowadzona przez UOKiK wykazała, że aktualne niskie ceny skupu produktów rolnych nie są wynikiem praktyk ograniczających konkurencję, takich jak zmowa cenowa, lecz obiektywnych, długotrwałych czynników gospodarczych negatywnie wpływających na rolników.

Na początku października minister rolnictwa Stefan Krajewski zwrócił się do prezesa UOKiK z prośbą o sprawdzenie, czy nie dochodzi do zmów cenowych na rynku rolnym. Jednak Urząd zauważył, że pismo miało bardzo ogólny charakter i nie zawierało konkretnych danych ani dowodów potwierdzających takie działania.

Przyczyny niskich cen – czynniki strukturalne i gospodarcze

W odpowiedzi na pismo ministra, prezes UOKiK podkreślił, że obecna sytuacja to efekt m.in.:

• znacznego importu produktów rolnych do Polski,
• wysokiej podaży krajowej produkcji,
• długoterminowo niekorzystnej struktury rynku z silną koncentracją przetwórstwa i sieci handlowych, a jednocześnie bardzo rozdrobnioną grupą producentów,
• niewystarczających nakładów na przetwórstwo lokalne, magazynowanie oraz wsparcie sprzedaży i eksportu,
• braku skutecznych mechanizmów integracji rolników i kontroli jakości importowanych produktów, w tym mrożonek.

Działania UOKiK na rynku rolno-spożywczym

W ramach swoich kompetencji UOKiK interweniuje, gdy dochodzi do nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej dużych przedsiębiorców wobec mniejszych dostawców lub zmów rynkowych. W sierpniu 2025 roku przeprowadzono kontrole u przetwórców i skupujących owoce, które doprowadziły do wszczęcia postępowania antymonopolowego wobec podmiotów podejrzanych o zmowę cenową.

W ostatnich dniach prezes UOKiK postawił też zarzuty spółkom Bunge Polska i Procam Polska za nieuczciwe przerzucanie ryzyka pogodowego (siły wyższej) na rolników.

„Produkcja rolna jest zależna od wielu czynników, na które sami rolnicy nie mają wpływu. Postanowienia kontraktów nie powinny pogarszać ich sytuacji, dlatego umowy muszą uwzględniać zwolnienie dostawców z odpowiedzialności za niewykonanie umowy z powodu siły wyższej.” — Tomasz Chróstny, prezes UOKiK

Potrzeba wsparcia i współpracy instytucji

Prezes UOKiK zwrócił się do ministra rolnictwa z gotowością do współpracy przy wypracowaniu skutecznych rozwiązań korzystnych dla producentów rolnych, konsumentów oraz gospodarki. Jednocześnie podkreślił konieczność pilnego wsparcia finansowego rolników adekwatnego do trudnej sytuacji rynkowej.

Minister Krajewski zapowiedział dalsze szczegółowe ustalenia i wyjaśnienia w sprawie potencjalnych nieprawidłowości rynkowych, pozostawiając jednak UOKiK autonomię w prowadzonych analizach i działaniach.

Wsparcie finansowe dla rolników

Od 1 października rolnicy mają możliwość korzystania z kredytów obrotowych o najniższym w historii oprocentowaniu 1% rocznie, na kwotę do 700 mln zł, oferowanych przez banki współpracujące z BGK. Ma to pomóc rolnikom w trudnej sytuacji sprzedażowej i finansowej.

Źródło: bankier.pl