Aktualny status umowy UE-Mercosur
3 września 2024 roku Komisja Europejska zatwierdziła tekst umowy o wolnym handlu z krajami Mercosur i Meksykiem, przesyłając ją do ratyfikacji przez Radę UE. Przyjęcie umowy może zostać zablokowane, jeśli co najmniej cztery kraje członkowskie reprezentujące minimum 35% populacji UE wyrażą sprzeciw. Nadal nie jest to przesądzone.
Skala importu z krajów Mercosur do UE i Polski
W 2023 roku wartość importu towarów rolno-spożywczych z krajów Mercosur do Polski wyniosła około 1,74 mld euro, przy eksporcie do tego regionu zaledwie 71,6 mln euro, co daje Polsce ujemne saldo handlowe przekraczające 1,6 mld euro. Znaczna część importu to półprodukty paszowe, szczególnie makuch sojowy, który stanowi ponad 2/3 importu i jest kluczowy dla krajowego sektora hodowli zwierząt. Krajowa produkcja nie jest w stanie go zastąpić, a Mercosur jest źródłem aż 84% dostaw tego surowca.
Według danych Eurostatu z 2023 roku do UE trafiają głównie surowce rolne i produkty rolne z tego obszaru, takie jak soja, kawa, ruda metali i mięso, choć w Polsce nie odnotowano importu wieprzowiny, wołowiny, drobiu oraz jaj z państw Mercosur.
Limity importu i ochrona rynku UE
Umowa przewiduje kontyngenty ilościowe i taryfowe, które mają chronić unijny rynek rolny. Przykładowo limity importu mięsa są ustalone na poziomie około 1,5% (wołowina) i 1,3% (drób) produkcji UE. Co więcej, wszystkie importowane produkty muszą spełniać wysokie unijne standardy sanitarne i fitosanitarne (SPS), a porozumienie gwarantuje ochronę ponad 350 europejskich oznaczeń geograficznych, co ma zapobiec nieuczciwej konkurencji i fałszowaniu oryginalnych produktów.
Obawy i korzyści dla polskiego rolnictwa
Wielu rolników oraz organizacji branżowych obawia się zwiększonego napływu tańszych produktów pochodzących z krajów Mercosur, które mają inne standardy produkcji, co może podważać konkurencyjność unijnej żywności. Jednak umowa stwarza także możliwości eksportowe dla wybranych sektorów przemysłu polskiego, na przykład części samochodowych i baterii do pojazdów elektrycznych, dzięki lepszemu dostępowi do rynków Ameryki Południowej.
"Umowa stanowi równocześnie ochronę dla wrażliwych sektorów rolnych UE oraz otwiera nowe możliwości handlowe dla polskich przedsiębiorstw." — dr Jerzy Plewa
Podsumowanie
Umowa UE-Mercosur pozostaje przedmiotem intensywnych debat. Żywność i surowce importowane już w znacznych ilościach stanowią ważny element polskiej gospodarki rolnej. Zabezpieczenia prawne oraz kontyngenty mają chronić europejski rynek, jednak skutki dla rolników będą wymagały monitorowania i ewentualnych regulacji. Zaawansowane relacje handlowe między UE a Mercosur zawierają zarówno elementy ryzyka, jak i potencjalne korzyści.
Źródło: farmer.pl