Sprawa trafiła do TSUE na pytania Sądu Okręgowego w Częstochowie
Polski sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi legalności i transparentności klauzul kredytowych, które odwołują się do wskaźnika WIBOR.
Chodzi o klienta PKO BP, który zakwestionował umowę kredytu hipotecznego, zarzucając, że bank nie dostarczył wystarczających informacji o ryzyku zmiennego oprocentowania ani nie przedstawił alternatywy wobec kredytu opartego na WIBOR. Domaga się zwrotu części wpłaconych kwot.
Kluczowe stanowiska stron
- Bank PKO BP podkreśla, że WIBOR jest ustalany zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie był manipulowany. Twierdzi, że kredytobiorca został prawidłowo poinformowany o ryzyku oprocentowania zmiennego.
- Rzeczniczka Generalna TSUE, Pani Medina, wskazuje, że ani prawo polskie, ani prawo UE nie narzuca obowiązku stosowania konkretnego wskaźnika, jak WIBOR, a jego wykorzystanie może podlegać ocenie jako potencjalnie nieuczciwa klauzula umowna.
Wymóg pełnej i jasnej informacji dla konsumentów
Medina podkreśla, że banki mają obowiązek przekazywać transparentne i jasne informacje o mechanizmach działania wskaźnika WIBOR oraz skutkach ekonomicznych jego stosowania, aby klient mógł realnie ocenić całkowity koszt kredytu.
Niepełne ujawnienie mechanizmu wyznaczania WIBOR oraz czynników wpływających na jego zmienność może naruszać wymóg przejrzystości i prowadzić do istotnej nierównowagi praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta.
Rola sądu krajowego w ocenie klauzul
W przypadku stwierdzenia braku pełnej informacji, to sąd krajowy powinien ocenić, czy postanowienia umowy powodują szkodę dla konsumenta przez nierównowagę praw i obowiązków.
Sąd ma też zbadanie, czy kredytodawca, działając w dobrej wierze, mógł przypuszczać, że konsument zaakceptowałby warunki, mając pełne i obiektywne informacje o ryzyku. To nie oznacza jednak badania samego wskaźnika WIBOR czy metody jego ustalania.
Znaczenie orzeczenia TSUE dla kredytobiorców
Decyzja TSUE może być ważnym krokiem w ochronie praw polskich kredytobiorców, dając im podstawy do kwestionowania niejasnych klauzul o zmiennym oprocentowaniu opartym na WIBOR. Może także wpłynąć na praktyki informacyjne banków i sposoby formułowania umów kredytowych.
"Bank ma obowiązek przekazać klientowi jasne informacje o wskaźniku referencyjnym oraz możliwych konsekwencjach ekonomicznych jego stosowania, tak aby konsument mógł oszacować całkowity koszt kredytu." — Rzeczniczka Generalna TSUE, Pani Medina
Źródło: farmer.pl