Wpływ odnawialnych źródeł energii na gospodarkę

Zgodnie z raportem Szkoły Głównej Handlowej (SGH) i Forum Ekonomicznego 2025, rosnący udział odnawialnych źródeł energii (OZE) pozytywnie przekłada się na wzrost PKB w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce. Istotne jednak, by tempo transformacji energetycznej nie było zbyt gwałtowne, gdyż proces ten jest złożony i wymaga długofalowego podejścia.

Różnorodność miksu energetycznego w regionie

W miksie energetycznym państw Europy Środkowo-Wschodniej nadal dominują paliwa kopalne, takie jak węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny. W 2023 roku Polska była krajem o największym uzależnieniu od paliw kopalnych, które stanowiły aż 88% jej struktury energetycznej. Dla porównania, Estonia i Litwa miały odpowiednio około 85% i ponad 82%, natomiast najmniejszy udział paliw kopalnych – 56% – odnotowano w Słowenii.

W sześciu krajach regionu (Bułgaria, Czechy, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry) energetyka jądrowa stanowi istotny element miksu, odpowiadając za 8–25% udziału całkowitej energii.

Bezpieczne tempo transformacji

„Transformacja energetyczna wymaga odpowiedniego tempa i to, co płynie z naszego badania, to fakt, że samo tempo transformacji w krótkim okresie nie wykazuje takich korzyści jak sam fakt zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii, ale w dłuższym horyzoncie czasowym.” — dr Tomasz P. Wiśniewski, SGH

Konieczne jest zatem rozważne podejście do transformacji, uwzględniające dostosowanie do stanu obecnego polskiego miksu i realiów gospodarczych. Proces nie może być zrealizowany w sposób szokowy, lecz wymaga rzetelnego przygotowania poszczególnych sektorów.

Dwukierunkowa korelacja między OZE a PKB

Raport podkreśla, że wyższy poziom rozwoju gospodarczego sprzyja inwestycjom w OZE, które z kolei stymulują dalszy wzrost gospodarki. W Polsce udział OZE wzrósł z 0,8% w 2001 roku do 12,2% w 2023 roku, co odpowiada przyrostowi o 11,4 punktów procentowych – na poziomie zbliżonym do średniej regionu (11,1 pp). Najszybciej udział OZE zwiększały Litwa, Estonia i Bułgaria.

Estońska gospodarka odnotowała jednocześnie najwyższą dynamikę wzrostu w regionie (23% CAGR), a Polska zajmuje jedną z czołowych pozycji z wynikiem 13%.

Transformacja to więcej niż OZE

Rozwój OZE musi iść w parze z modernizacją systemu elektroenergetycznego i zmianą sposobów wykorzystania energii przez społeczeństwo. Każde państwo potrzebuje własnej ścieżki transformacji dostosowanej do specyfiki gospodarczej i struktury miksu energetycznego.

Rekomendacje dla Polski

• Realizacja transformacji w sposób długofalowy i nie szokowy, z uwzględnieniem specyfiki polskiej gospodarki.
• Dostosowanie tempa zmian do możliwości technicznych i ekonomicznych.
• Projektowanie ścieżki transformacji kompatybilnej z unijnymi ramami polityki klimatycznej oraz potrzebami społeczeństwa.

„Złoty środek to taki, żeby ścieżkę transformacji polskiej gospodarki zaprojektować w taki sposób, żeby był kompatybilny z ramami unijnymi, ale też odpowiadał potrzebom polskiej gospodarki, polskiego społeczeństwa.” — dr Tomasz P. Wiśniewski, SGH

Źródło: Bankier.pl