Zmierzch tradycyjnych szkół górniczych

Szkoły specjalistyczne dla górnictwa w Polsce mają już charakter historyczny, a ich liczba drastycznie spadła. Na Śląsku jedyną szkołą, która w nowym roku szkolnym uruchomiła klasę dla przyszłych górników na poziomie technikum, jest Zespół Szkół Ogólnokształcących w Pawłowicach. 30 uczniów rozpoczęło tam naukę na kierunkach technik mechanik i technik elektryk, jednak bez stypendiów oferowanych przez Jastrzębską Spółkę Węglową (JSW). Mimo to uczniowie mają możliwość praktycznej nauki zawodu pod ziemią.

„Nasza szkoła jest wysoko notowana w rankingach krajowych i to chyba odegrało kluczową rolę w tym naborze. Trudno dziś powiedzieć, co będzie dalej z kształceniem kadr dla górnictwa, ale nie jestem dobrej myśli” — Andrzej Wowra, dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Pawłowicach

Wyzwania i spadek zainteresowania górnictwem

Deprecjonowanie zawodu górnika, a także zapowiedzi szybkiego końca wydobycia węgla wpłynęły na spadek chętnych do nauki w tym kierunku. Nawet studenci kierunków górniczych na Politechnice Śląskiej masowo rezygnowali, wybierając inne działy. Programy stypendialne spółek węglowych odwróciły nieco ten trend, jednak wiele wskazuje, że takie zachęty nie powrócą w przyszłości.

„Trudno dziś skusić młodzież do pracy pod ziemią. Większość zainteresowana jest nowoczesnymi technologiami, informatyką, mechatroniką. Górnictwo nie kojarzy się niestety z innowacyjnością. Nie jest też postrzegane jako zawód z perspektywami” — Ewelina Limanowska, dyrektorka Centrum Kształcenia Ustawicznego w Wodzisławiu Śląskim

Przykłady lokalnych szkół górniczych

• Powiatowy Zespół Szkół w Bieruniu zrezygnował z klas górniczych po zakończeniu współpracy z Polską Grupą Górniczą i samorządem powiatu. W zamian szkoła rozwija inne kierunki techniczne i branżowe, które cieszą się dużym zainteresowaniem.
• Zespół Szkół Technicznych w Rybniku prowadzi naukę w kierunkach pokrewnych (mechatronik, robotyk, elektryk), oferuje też praktyki w kopalniach, ale nie ma nowych kandydatów na górników. Działa tam też Branżowe Centrum Umiejętności Górniczych z nowoczesnym zapleczem naukowym, skierowane do dorosłych.
• Zespół Szkół Górniczych w Łęcznej stawia na kursy specjalistyczne GIW.02 i GIW.09 dla dorosłych chcących szybko uzyskać kwalifikacje górnicze, gdyż młodzież już nie wybiera kierunków górniczych.

Kursy specjalistyczne – ostatnia szansa dla kadr górniczych

Dzięki kursom zawodowym kształcącym w krótszym czasie niż szkoły średnie, możliwe jest szybkie uzupełnienie braków kadrowych. Kursy trwające półtora roku pozwalają na szybkie znalezienie pracy w kopalniach, co zdaniem ekspertów jest obecnie najbardziej efektywną ścieżką naboru nowych pracowników.

„W przypadku szkół młodzieżowych proces kształcenia trwa od trzech do pięciu lat, tymczasem kurs GIW.02 trwa półtora roku i górnik gotów jest do pracy. I to jest odpowiedź na pytanie, co bardziej się spółkom opłaca” — Rafał Wójtowicz, dyrektor Zespołu Szkół Górniczych w Łęcznej

Perspektywy i zagrożenia dla polskiego górnictwa

Już obecnie kopalnie odczuwają niedobór pracowników, a prognozy na kolejne lata nie są optymistyczne. Problemy kadrowe mogą przyspieszyć wygaszanie górnictwa węgla kamiennego w Polsce, nawet przed oficjalnym końcem eksploatacji planowanym na rok 2049.

„Tylko gorzej. Nie chciałbym być złym prorokiem, ale niewykluczone, że to właśnie problemy kadrowe zwiną polskie górnictwo węgla kamiennego wcześniej, niż się nam wydaje” — anonimowy dyrektor szkoły

Źródło: nettg.pl