System kaucyjny rusza od 1 października 2025
Od 1 października 2025 roku w polskich sklepach pojawi się nowy system kaucyjny. Dotyczyć on będzie plastikowych butelek PET do 3 litrów, puszek metalowych oraz szklanych butelek jednorazowego użytku do 1,5 litra (od stycznia 2026 r.). Za każde opakowanie konsumenci zapłacą kaucję, którą będą mogli odzyskać, zwracając puste opakowania do odpowiednich punktów zbiórki.
Jakie będą stawki kaucji?
- 0,50 zł – butelki PET do 3 litrów i puszki metalowe
- 1,00 zł – butelki szklane jednorazowe do 1,5 litra (od 1 stycznia 2026 r.)
Jak rozpoznać opakowania objęte systemem?
Opakowania objęte systemem będą oznaczone wyraźnym symbolem kaucji oraz informacją o jej wysokości. Producenci mają czas do 31 grudnia 2025 roku na umieszczenie nowych etykiet. Opakowania nieoznaczone nie będą objęte kaucją ani zwrotem.
Gdzie zwracać butelki i puszki?
Zwrot kaucji możliwy będzie wyłącznie w specjalnych punktach zbiórki, nie do żółtych worków na śmieci. Punkty te to:
- sklepy o powierzchni powyżej 200 m² sprzedające napoje w objętych systemem opakowaniach,
- mniejsze sklepy, które oferują napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku,
- inne sklepy, które dobrowolnie przystąpią do systemu,
- automaty kaucyjne działające także poza sklepami,
- wyznaczone punkty zbiórki.
System obsługiwać będzie siedem firm operatorów, co może wiązać się z różnymi zasadami i rodzajami automatów, stanowiąc wyzwanie szczególnie dla seniorów i osób niepełnosprawnych.
Zwrot kaucji – gotówka czy bon?
Choć wiele punktów i automatów będzie oferować zwrot kaucji formie bonów na zakupy, konsumenci mają prawo zażądać zwrotu pieniędzy gotówką. Sklep nie może wymusić na kliencie przyjęcia bonu zamiast gotówki.
Kaucja a rachunki za śmieci
Kaucja to osobna opłata i nie wpływa na wysokość rachunków za wywóz śmieci, które ustalają gminy niezależnie.
Koszty dla przeciętnej rodziny
Rodzina pijąca codziennie dwie butelki wody 1,5 l zapłaci około 30 zł miesięcznie kaucji. Zwrot wymaga jednak osobistego dostarczenia pustych opakowań w stanie nienaruszonym do punktów zbiórki, co może być uciążliwe, szczególnie dla osób starszych czy niepełnosprawnych.
Kto skorzysta na systemie?
System przyniesie korzyści środowisku dzięki zmniejszeniu ilości śmieci i wyższemu recyklingowi. Producenci muszą dostosować opakowania i etykiety, co generuje koszty, które mogą wpłynąć na ceny napojów. Nieodebrane kaucje mogą stać się też dla producentów dodatkowym przychodem.
Cel i efekty systemu kaucyjnego
System ma pomóc osiągnąć cele UE w zakresie recyklingu: minimum 77% selektywnej zbiórki butelek do 2025 roku i aż 90% do 2029 roku. Od 2025 roku butelki jednorazowe będą musiały zawierać co najmniej 25% recyklatu, a od 2030 roku – 30%. System wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym i ogranicza zaśmiecanie środowiska.
„System kaucyjny to realna szansa na ograniczenie zanieczyszczenia środowiska, choć wymaga od konsumentów pewnego wysiłku.” — ekspert ds. ochrony środowiska
Źródło: forsal.pl