Co to jest system kaucyjny?

System kaucyjny, który zacznie obowiązywać od 1 października 2025 roku, polega na naliczaniu kaucji na wybrane opakowania po napojach, takie jak butelki plastikowe do 3 litrów, puszki aluminiowe do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Wysokość kaucji będzie wynosić około 50 groszy dla butelek PET i puszek oraz 1 zł dla butelek szklanych. Zwrot kaucji będzie możliwy po oddaniu pustego, czystego i nieuszkodzonego opakowania w punktach odbioru lub automatach.

Korzyści dla samorządów i środowiska

Nowy system ma na celu zwiększenie poziomu recyklingu oraz ograniczenie ilości odpadów zalegających w przestrzeni publicznej. Opakowania po napojach stanowią około połowy śmieci zaśmiecających miejskie ulice. Dzięki systemowi możliwe będzie radykalne zmniejszenie ich obecności, co przekłada się na niższe koszty sprzątania i większą efektywność gospodarki odpadami.

Polska Kaucja, jako operator systemu, oferuje gminom wsparcie w edukacji mieszkańców, wdrożeniu punktów zwrotu oraz analizie danych o zbiórce i recyklingu, co pomaga zwiększyć skuteczność działań ekologicznych bez dodatkowych obciążeń administracyjnych.

Wyzwania i obawy samorządów

Jednak w rozmowie z Strefą Samorządową samorządowcy oraz eksperci wskazują na wysokie koszty wdrożenia systemu. Jak zauważa Małgorzata Izdebska, sekretarz Wołomina:

"To jest dla gmin bardzo drogie rozwiązanie. Systemy, które dobrze działały, są efektywne, zastępuje się rozwiązaniami, które są bardzo drogie. To są miliardy inwestycji w ciągu najbliższych 10 lat."

Problemem może być także komfort użytkowników, zwłaszcza w trudnych warunkach atmosferycznych, o czym mówi radny Gdyni Jakub Ubych:

"Wyobrażam sobie, jak w przypadku silnego wiatru, deszczu, będziemy stać przy jakiejś maszynie, ta etykieta nam jakoś się zamoczy, system nie będzie chciał tego przyjąć. System powinien być co najmniej neutralny i wygodny."

Obowiązki sklepów i punktów zwrotu

W systemie kaucyjnym obowiązki sklepów będą zależeć od ich wielkości:

• Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² będą zobowiązane do przyjmowania opakowań zwrotnych i wypłacania kaucji.
• Mniejsze placówki nie muszą prowadzić punktu zwrotu, ale muszą pobierać kaucję przy sprzedaży objętych systemem napojów.

Dla wygody konsumentów w każdej gminie ma być dostępny przynajmniej jeden punkt zbiórki. Zwroty będą możliwe zarówno w automatach, jak i bezpośrednio u sprzedawców przystępujących do systemu.

Podsumowanie

System kaucyjny, który ruszy 1 października 2025 r., to jedno z najważniejszych narzędzi promujących recykling i ochronę środowiska w Polsce. Choć wprowadzanie tego mechanizmu wiąże się z wyzwaniami finansowymi i operacyjnymi dla samorządów oraz handlu, ma on potencjał znacznego ograniczenia zaśmiecenia przestrzeni publicznej i poprawy jakości segregacji odpadów.

Źródło: radiogdansk.pl