Co to jest system kaucyjny?
Od 1 października 2025 roku w Polsce działa system kaucyjny, który dotyczy plastikowych butelek jednorazowych do 3 litrów oraz metalowych puszek do 1 litra. Za każde opakowanie kupujący płaci kaucję w wysokości 50 groszy. Od 1 stycznia 2026 roku do systemu dołączą także szklane butelki wielokrotnego użytku, za które kaucja wyniesie 1 zł.
Co się dzieje z kaucją, gdy nie zwrócimy opakowania?
Jeśli konsument nie zwróci opakowania, traci wpłaconą kaucję. Ta nieodebrana kaucja nie trafia jednak do budżetu państwa ani nie zasila zysków firm. Zostaje przekazana jednemu z siedmiu operatorów systemu, czyli organizacjom powołanym przez producentów i sieci handlowe napojów w opakowaniach.
Kto zarządza środkami z nieodebranych kaucji?
Operatorzy systemu to spółki działające w formule not-for-profit. Oznacza to, że środki z tytułu nieodebranych kaucji, opłat od producentów oraz sprzedaży surowców wtórnych mogą być przeznaczone wyłącznie na:
- koszty funkcjonowania i administracji systemu,
- pokrycie kosztów zbiórki i obsługi technicznej,
- zakup maszyn do zbiórki, np. recyklomatów,
- kampanie edukacyjne i promocyjne systemu.
Operatorzy nie mogą osiągać zysku, wszystkie środki mają być reinwestowane w rozwój i utrzymanie systemu – przypomniał Andrzej Gantner z Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców.
Kontrowersje i fakty o operatorach
Pojawiły się nieporozumienia, że wpływy z niezwróconych opakowań będą zasilać zyski zagranicznych korporacji, takich jak Lidl, Kaufland czy Carlsberg. Tymczasem na liście operatorów znajdują się także polskie spółki, a ich zadaniem jest wyłącznie zarządzanie systemem zgodnie z ustalonymi celami i bez celów komercyjnych.
Obowiązki sklepów i dostępność zwrotów
Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² są zobowiązane do odbioru opakowań objętych systemem. Mniejsze punkty mogą dobrowolnie przystąpić do systemu, zwłaszcza gdy oferują sprzedaż szklanych butelek wielokrotnego użytku. Zwroty można też dokonać w automatach kaucyjnych oraz dedykowanych punktach zbiórki organizowanych przez gminy.
Źródło: bankier.pl