Zalety i ryzyka siewu własnego ziarna

Rolnicy doceniają kwalifikowany materiał siewny za jego pewność: czystość, zdrowotność, zaprawienie i możliwość reklamacji. Jednak wielu z nich wybiera własne ziarno zbóż ze względu na koszty oraz nieufność do jakości kwalifikatu. Uprawa zbóż dominuje w małych gospodarstwach, gdzie korzystanie z własnego ziarna jest popularne.

Wysiew własnego ziarna niesie jednak ryzyko degeneracji odmiany, gorszej zdrowotności roślin, obniżonej zdolności kiełkowania, zanieczyszczenia nasionami chwastów oraz zmniejszonego potencjału plonowania. Dlatego należy dobrze oczyścić i zaprawić ziarno odpowiednią zaprawą nasienną.

Ochrona praw hodowców i odstępstwo rolne

Każda odmiana zbóż objęta jest ochroną prawną – krajową lub unijną. Teoretycznie rolnik powinien uzyskać zgodę hodowcy i uiścić opłatę licencyjną za wykorzystanie ziarna własnego zbioru do siewu.

W praktyce istnieje odstępstwo rolne, pozwalające na siew własnego ziarna bez konieczności osobnej zgody hodowcy, co znacznie ułatwia i obniża koszty.

Większość popularnych odmian pszenicy, żyta, jęczmienia i innych zbóż dostępnych w Polsce jest objęta tym odstępstwem.

Zgłoszenie siewu i wysokość opłat

Rolnik korzystający z własnego ziarna musi zgłosić ten fakt do Agencji Nasiennej lub innej właściwej instytucji, podając odmianę, ilość nasion i powierzchnię obsianą tym materiałem. Po zgłoszeniu otrzymuje fakturę za opłatę za odstępstwo rolne.

Opłata wynosi 50% wysokości opłaty licencyjnej za kilogram ziarna i musi zostać uiszczona w terminie 30 dni od siewu (dla odmian chronionych krajowo) lub do 30 czerwca (dla odmian chronionych unijnie).

Przykładowo: za jęczmień ozimy odmiany Bohun opłata wynosi 0,11 zł/kg. Dla 500 kg ziarna opłata to 55 zł.

Zwolnienia z opłat dla gospodarstw

• Gospodarstwa do 25 ha – zwolnione z opłat za siew własnego ziarna.
• Gospodarstwa 25–30 ha – płacą opłatę za odmiany chronione na poziomie krajowym.
• Gospodarstwa powyżej 30 ha – płacą opłaty za odmiany chronione krajowo i unijnie.

Nawet gdy gospodarstwo jest zwolnione z opłat, obowiązkowe jest zgłoszenie siewu własnego ziarna do odpowiedniej instytucji.

"Odstępstwo rolne to korzystne rozwiązanie dla rolników, którzy mogą uprawiać swoje odmiany bez wysokich kosztów, jednocześnie respektując prawa hodowców." — Farmer.pl

Źródło: farmer.pl