Koniec utajniania zarobków kapelanów szpitalnych
Wojewódzkie Sądy Administracyjne zdecydowały, że wynagrodzenia kapelanów pracujących w państwowych szpitalach muszą być jawne. Oznacza to, że placówki nie mogą ukrywać, ile wydają na pensje duchownych dokonujących posług duszpasterskich, choć chronione są dane osobowe samych księży.
Spory prawne i decyzje sądów
Sprawa z Olsztyna zaczęła się, gdy Adam S. zażądał ujawnienia miesięcznych wynagrodzeń kapelanów zatrudnionych w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym. Dyrekcja odmówiła, powołując się na ochronę prywatności i niewykonywanie przez kapelanów funkcji publicznych. WSA uznał jednak, że wynagrodzenia finansowane ze środków publicznych muszą być jawne, pod warunkiem wyłączenia danych personalnych.
Podobny spór miał miejsce w 2020 roku w Bolesławcu. WSA we Wrocławiu początkowo zgodził się z dyrekcją szpitala, argumentując, że ujawnienie pensji pojedynczego kapelana naruszałoby jego prywatność. Po skardze kasacyjnej Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska NSA nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając, że ilość zatrudnionych kapelanów nie może ograniczać jawności wydatków publicznych.
Efektem jest ujawnienie m.in. wynagrodzenia kapelana z listopada 2020 roku – 2464,50 zł brutto przy 108 godzinach pracy.
Zakres obowiązków i formalne regulacje
Prawo do praktyk religijnych pacjentów w szpitalach gwarantują ustawa o stosunku państwa do Kościoła katolickiego z 1989 roku oraz konkordat z 1993 roku. Szpitale państwowe są zobowiązane do zatrudniania kapelanów oraz do udostępniania pomieszczeń na kaplice i pokoje do duszpasterskich rozmów.
Do obowiązków kapelana należy m.in. sprawowanie mszy świętej, udzielanie sakramentów, indywidualne rozmowy z chorymi oraz opieka nad kaplicą. Kapelani wykonują swoje zadania „osobiście i zgodnie z prawem pracy”, z uwzględnieniem elastycznego czasu pracy w sytuacjach nadzwyczajnych.
Zróżnicowane wynagrodzenia kapelanów
Informacje o wynagrodzeniach kapelanów bywają przedmiotem społecznej dyskusji. Przykładem jest sprawa z Makowa Mazowieckiego, gdzie media podawały zawyżone kwoty, które później sprostowano do faktycznego poziomu około 875 zł netto.
Wynagrodzenia kapelanów różnią się w zależności od instytucji. Szpital w Wolsztynie ujawnił, że roczny koszt zatrudnienia kapelana wyniósł około 59,6 tys. zł, podczas gdy kapelani wojskowi mogą otrzymywać miesięcznie od 5 tys. do 18 tys. zł.
"Informacja o wynagrodzeniach kapelanów powinna być dostępna, ponieważ pochodzą one ze środków publicznych, a jednocześnie należy chronić prywatność samych duchownych." — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Źródło: pomorska.pl