Podatek Belki – czym jest i jak działa?

Podatek od zysków kapitałowych, zwany potocznie podatkiem Belki, został wprowadzony w 2002 roku przez rząd Leszka Millera jako doraźne rozwiązanie na trudności budżetowe. Początkowo obowiązywała stawka 20%, a od 2004 roku jednolita – 19%.

Podatek obejmuje m.in. odsetki od lokat bankowych, zyski z akcji, obligacji, funduszy inwestycyjnych oraz dywidendy. Regulują to zapisy w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 30a i 30b).

Wpływ podatku na oszczędności Polaków

Zgodnie z badaniami, aż 46% Polaków nie posiada żadnych oszczędności. Wielu z nich wskazuje podatek Belki jako jedną z przyczyn braku motywacji do gromadzenia kapitału.

„Podatek Belki to swoista kara za oszczędzanie” — Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do Ministra Finansów, styczeń 2024 r.

Wysoka inflacja dodatkowo podnosi koszt utrzymania oszczędności, co utrudnia budowanie stabilnych finansów osobistych.

Próby zniesienia podatku Belki

W przeszłości inicjatywy ustawodawcze podejmowała m.in. Konfederacja, proponując zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych z lokat i obligacji do 100 tys. zł. Projekt jednak został odrzucony już na etapie pierwszego czytania w grudniu 2024 r.

Rządowy projekt konta OKI jako alternatywa

Rząd proponuje wprowadzenie specjalnego konta OKI, które ma działać na wzór IKE czy IKZE, lecz z szerszym zakresem zwolnień podatkowych. Najważniejsze cechy projektu to:

• dobrowolne i osobiste konto z możliwością swobodnych wpłat i wypłat,
• zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych do limitów: 100 tys. zł dla aktywów inwestycyjnych (akcje, obligacje, fundusze), 25 tys. zł dla oszczędnościowych (lokaty, gotówka),
• podatkowanie nadwyżek ponad limity stawką 0,8-0,9%,
• obowiązki informacyjne dla instytucji finansowych prowadzących OKI wobec klientów i organów podatkowych.

Projekt jest planowany do przyjęcia w III kwartale 2025 roku.

Zapowiedzi Prezydenta RP

Nowo wybrany Prezydent Karol Nawrocki w kampanii wyborczej zadeklarował złożenie projektu ustawy znoszącej podatek Belki dla zysków do 140 tys. zł rocznie już pierwszego dnia urzędowania. Do tej pory projekt nie został oficjalnie przedstawiony. Realizacja tego pomysłu zależy od decyzji parlamentu.

Źródło: forsal.pl