Rosja korzysta z doświadczeń Iranu w obejściu sankcji

Rosja adaptuje irański system przesyłania ropy, by omijać sankcje Zachodu i legalnie dostarczać surowiec do Chin. Financial Times ujawnił, że operacja opiera się na wykorzystywaniu floty cieni związaną z Iranem, która wcześniej transportowała irańską ropę naftową.

Mechanizm procederu: hipoteki morskie i flotę cieni

Sieć przestępcza działająca od 2019 do 2023 roku wykorzystywała hipoteki morskie jako zabezpieczenie na tankowcach przewożących ropę z Iranu, Wenezueli i Rosji. Irańczyk Saeed Alikhani zwrócił się do szwajcarskiego prawnika w Zug o pomoc w organizacji tych hipotek przez brokera Ocean Glory Giant z Panamy.

Jak tłumaczy Financial Times, hipoteki, zwykle stosowane jako zabezpieczenie kredytów żeglugowych, w tym przypadku służyły jako gwarancja dla nielegalnego handlu paliwem.

Współpraca z amerykańskim think tankiem i monitorowanie tankowców

Dzięki współpracy Financial Times z waszyngtońskim think tankiem C4ADS prześledzono ruchy tankowców objętych sankcjami, potwierdzając skalę procederu i wspólny transport ropy sankcjonowanej pod osłoną floty cieni.

Chiny – największy importer ropy z Iranu i Rosji

Chiny pozostają największym światowym importerem ropy i nie zaprzeczają nabywaniu surowca objętego sankcjami. W 2024 roku import ropy z Iranu wyniósł około 1,5 mln baryłek dziennie, a z Rosji około 2 mln baryłek dziennie.

Według Reutersa chińskie rafinerie zaplanowały zakup 15 ładunków rosyjskiej ropy na październik i listopad 2025 r., co jest częściowo efektem spadku popytu na rosyjską ropę w Indiach, które wcześniej były jej największym nabywcą.

Sankcje USA i UE wobec irańskiej floty cieni

Administracja USA nałożyła największe od siedmiu lat sankcje na irańską flotę cieni obejmującą ponad 50 tankowców i powiązane z nimi firmy, kontrolowane przez rodzinę Shamkhanich. UE objęła sankcjami Hosseina Shamkhaniego i jego dubajskie spółki, podkreślając, że ich działalność wspiera rosyjskie finansowanie działań militarnych.

„Naszym celem jest ograniczenie głównego źródła dochodów Iranu i wywarcie presji na reżim, aby zakończył zagrożenie nuklearne, program rakietowy i wsparcie dla grup terrorystycznych” – Michael Faulkender, zastępca sekretarza skarbu USA.

Znaczenie i perspektywy

Obchody sankcji przez Rosję i Iran za pomocą floty cieni i hipotek morskich znacząco wpływają na globalny rynek ropy. Proceder budzi niepokój państw Zachodu z uwagi na wartości miliardowe i wsparcie finansowe dla rosyjskiej machiny wojennej.