Start renty wdowiej i skala zainteresowania

Od 1 stycznia 2025 roku możliwe jest składanie wniosków o rentę wdowią, a od lipca rozpoczęły się pierwsze wypłaty. Do ZUS wpłynęło ponad 1,11 mln wniosków, a do KRUS około 160 tys. Ostatecznie łącznie z innymi organami rentowymi zanotowano już ponad 1,28 mln zgłoszeń.

Do końca sierpnia ZUS uruchomił świadczenia dla ponad 804 tys. osób na łączną kwotę przekraczającą 2,93 mld zł. Średnia renta z ZUS wyniosła około 352 zł miesięcznie, a z KRUS – ok. 300 zł. Najwięcej wniosków składano w województwach śląskim, mazowieckim i wielkopolskim.

Profil wnioskodawców i przyczyny odmów

Wnioskodawcami w 88% były kobiety, przede wszystkim seniorzy w wieku 71 lat i więcej, z najliczniejszą grupą 81-90 lat. Nie brakowało jednak osób młodszych, w tym najmłodszego wnioskodawcy w wieku niespełna 22 lat oraz blisko 200 osób powyżej 100 roku życia.

Nie każdy wniosek został rozpatrzony pozytywnie – ZUS odrzucił ponad 106 tys. wniosków, a KRUS około 5 tys. Najczęstsze powody odmów to:

• zbyt wysokie własne świadczenie (ponad 44 tys. przypadków),
• nabycie prawa do renty rodzinnej zbyt wcześnie (mniej niż 5 lat przed emeryturą),
• brak prawa do jednego z dwóch koniecznych świadczeń.

Wielu seniorów wskazuje, że pracownicy ZUS często nieformalnie odradzali składanie wniosków, co mogło sztucznie zawyżyć liczbę rezygnacji.

Postulaty zmian i główne kontrowersje

Seniorzy i organizacje społeczne zwracają uwagę na rozbieżności między wcześniejszymi zapowiedziami a obowiązującymi kryteriami przyznawania renty, które uważają za zbyt rygorystyczne i niesprawiedliwe. Największe kontrowersje budzi:

• limit dochodowy – obowiązuje próg trzykrotności najniższej emerytury, obecnie ok. 5636 zł brutto, co wyklucza wiele osób aktywnych zawodowo lub z wyższymi świadczeniami. Seniorzy postulują podniesienie limitu do trzykrotności średniej emerytury, przekraczającej 12 tys. zł,
• kryterium wieku – renta przysługuje od 55 lat, co budzi pytania o konstytucyjność różnicowania prawa na zasadzie wieku; zdaniem przeciwników, renta dla 54-latki powinna być równa tej dla 55-latki,
• utrudnienia dla mieszkańców wsi i rolników, gdzie niski dochód i brak wiedzy o prawach dodatkowo ograniczają dostęp do świadczenia.

Ta renta wdowia nie jest tą samą, którą obiecywano. Seniorzy mówią jedno: rozczarowanie — Anna Kiełbasa, przewodnicząca komisji opiniującej

Obecne zasady spłaszczają system i wykluczają dużą grupę seniorów — Krystyna Lewkowicz, doradczyni komisji

Czy 54-letnia wdowa różni się od 55-letniej? Ten przepis jest niesprawiedliwy i może naruszać zasadę równości — Jerzy Pułkarz, Krajowy Sztab Ratownictwa

Reakcje władz i perspektywy na przyszłość

Resort rodziny tłumaczył, że ustalone kryteria to kompromis między potrzebami najbardziej potrzebujących seniorów a możliwościami budżetu państwa. Planowana jest ocena funkcjonowania renty wdowiej w 2028 roku, która może skutkować korektami przepisów.

Do tego czasu seniorzy i organizacje społeczne apelują o szybsze działania i dostosowanie zasad do realiów. Ostrzegają też przed rosnącym poczuciem niesprawiedliwości i możliwym spadkiem zaufania do państwa, jeśli problemy nie zostaną rozwiązane.

Najważniejsze informacje o rencie wdowiej

• Wniosek o rentę wdowią mogą składać osoby z prawem do dwóch świadczeń (ZUS/KRUS).
• Renta od lipca 2025 roku wypłacana jest w wysokości 15% drugiego świadczenia, od 2027 wzrośnie do 25%.
• Maksymalny limit łącznych świadczeń to trzykrotność najniższej emerytury (ok. 5636 zł brutto).
• Prawo do świadczenia przysługuje od 55. roku życia.
• Spełnianie warunków do renty weryfikowane jest pod kątem dochodów i wieku.

Źródło: farmer.pl