Obecny system wypłaty wynagrodzenia chorobowego

Za pierwsze 33 dni choroby pracownika płaci pracodawca. Zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS zaczyna się od 34. dnia niezdolności do pracy. System świadczeń chorobowych działa etapami: najpierw wynagrodzenie chorobowe, następnie zasiłek chorobowy, a w dalszej kolejności świadczenie rehabilitacyjne.

Zgodnie z informacjami ZUS, pracownik za czas niezdolności do pracy trwającej do 33 dni (lub 14 dni, jeśli ukończył 50 lat) otrzymuje wynagrodzenie od pracodawcy na podstawie Kodeksu pracy.

Propozycja zmian i jej cele

Koalicja Obywatelska w swoim programie wyborczym proponowała obniżenie kosztów mikroprzedsiębiorców poprzez przeniesienie obowiązku wypłaty zasiłku chorobowego od pierwszego dnia nieobecności pracownika na ZUS. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) przygotowało założenia takiego projektu i zleciło ZUS wstępne analizy finansowe.

Główne przeszkody w realizacji projektu

• Wysokie koszty: Jak wyjaśnił wiceminister Sebastian Gajewski, realizacja projektu generowałaby roczny koszt rzędu 13–14 mld zł, co oznaczałoby zwiększenie deficytu Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i konieczność dopłat z budżetu państwa.
• Ryzyko nadużyć: Wprowadzenie takiego rozwiązania wymagałoby znacznie większej kontroli zwolnień lekarskich przez ZUS, a obecnie brakuje lekarzy orzeczników, z wakatami sięgającymi 40%.

Ta reforma kosztowałaby 13-14 mld zł rocznie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To koszty porównywalne z rentą wdowią w wariancie docelowym 25 proc. Środki te musiałyby pochodzić z funduszu chorobowego, w którym, w przeciwieństwie do nadwyżkowych funduszy rentowego i wypadkowego, jest deficyt. — Sebastian Gajewski, wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej

Stan prac legislacyjnych

Projekt reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS został przyjęty przez Komitet Stały Rady Ministrów i skierowany do dalszych prac. Oddzielny projekt dotyczący przejęcia finansowania absencji chorobowej przez ZUS od pierwszego dnia będzie mógł być rozpatrywany dopiero po pozytywnym stanowisku Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów. Obecnie jednak wiceminister Gajewski potwierdził, że z powodu kosztów i ryzyka nadużyć projekt nie zostanie wdrożony.

Porównanie z innymi krajami UE

W Unii Europejskiej jedynie Cypr stosuje system, w którym zasiłek chorobowy jest wypłacany od pierwszego dnia nieobecności bez angażowania pracodawcy. W pozostałych krajach, w tym w Niemczech, pracodawcy uczestniczą w finansowaniu chorobowego przez określony czas, co potwierdza, że obecny polski system nie jest odstępstwem.