Rosnące zapotrzebowanie na psychiatrów dziecięcych

Z raportu Fundacji Pomagam.pl i SWPS Innowacje wynika, że 8,3 mln Polaków (26% społeczeństwa) doświadczyło objawów zaburzeń psychicznych. W Polsce na 100 000 mieszkańców przypada 13,4 psychiatrów, co pomimo wzrostu od 2012 roku, jest jednym z najniższych wskaźników w UE. Według Naczelnej Izby Lekarskiej, we wrześniu 2024 r. w Polsce było jedynie 563 psychiatrów dzieci i młodzieży.

Skutki zaniedbań w psychiatrii dziecięcej

Brak odpowiednich działań i finansowania prowadzi do dużych kosztów ekonomicznych – w UE aż 4,2% PKB przypada na problemy zdrowia psychicznego. Nieleczone zaburzenia, takie jak ADHD, depresja czy lęki, wpływają na gorsze wyniki edukacyjne, niższą produktywność oraz stabilność zatrudnienia w dorosłości.

„Brak skutecznego leczenia i wsparcia w dzieciństwie oraz adolescencji przekłada się nie tylko na indywidualne cierpienie, ale również na wymierne straty społeczne i ekonomiczne” — dr n. med. Ewa Brzóska-Konkol, psycholog dzieci i młodzieży

Reformy i obecne wyzwania systemu

Reforma psychiatrii dziecięcej z 2020 roku wprowadziła trzy poziomy referencyjne opieki, jednak w praktyce oddziały szpitalne są wciąż przepełnione. Kolejki do specjalistów liczone są w latach (np. w Warszawie pierwszy wolny termin to 2032 rok) oraz – ze względu na brak specjalistów – wysokie ceny wizyt prywatnych.

Brak koordynacji między systemem zdrowia i edukacji oraz niedofinansowanie znacząco utrudniają skuteczne wsparcie dzieci i młodzieży. Szkoły powinny odgrywać rolę pierwszej linii wsparcia psychicznego, jednak brakuje zasobów i współpracy z systemem ochrony zdrowia.

Wpływ na rynek pracy i gospodarkę

Problemy zdrowia psychicznego młodych pokoleń zaczynają kształtować przyszły rynek pracy. Wzrasta ryzyko wypalenia zawodowego, absencji z powodu chorób czy gorszej efektywności, co przekłada się na wyższe koszty dla pracodawców.

„Inwestycja w zdrowie psychiczne młodych to inwestycja w przyszłą wydajność rynku pracy i stabilność organizacji” — Artur Miernik, ekspert HR

Psycholog Ewa Brzóska-Konkol zwraca uwagę, że „pozorne oszczędności” w psychiatrii dziecięcej generują miliardowe straty dla gospodarki, m.in. przez absencje, niższą produktywność czy wcześniejsze przechodzenie na świadczenia rentowe.

Potrzeba wielosystemowych działań i współpracy

Konsekwentne wsparcie wymaga koordynacji między sektorem zdrowia, edukacji, samorządami oraz pracodawcami. Przykłady skutecznej pomocy to program dla rodziców „Zdrowie psychiczne młodzieży – zrozumieć, wspierać, reagować”.

„Współpraca wciąż kiepsko nam wychodzi. Problemów emocjonalnych nie da się rozwiązywać w oderwaniu od środowiska, w którym człowiek funkcjonuje” — Agata Szczepańska, wicenaczelna Rynku Zdrowia

Rozwój systemu wymaga także ustawy o zawodzie psychologa i psychoterapeuty oraz poprawy dostępności specjalistów, by działano przede wszystkim profilaktycznie, a nie dopiero w kryzysie.

Ekonomiczne korzyści z inwestycji

Według WHO i Banku Światowego każdy dolar wydany na leczenie depresji i zaburzeń lękowych przynosi aż 4 dolary zwrotu w postaci efektywności i mniejszych kosztów opieki. McKinsey Health Institute szacuje, że inwestycje w zdrowie psychiczne mogą do 2050 roku zwiększyć globalny PKB o 4,4 biliona USD.

Dlatego inwestowanie w psychiatrię dziecięcą jest niezbędne dla zdrowia, efektywności rynku pracy i przyszłej konkurencyjności kraju.

Źródło: pulshr.pl