Ogromny ślad przemysłu tekstylnego na środowisku

Przemysł tekstylny odpowiada za około 10% emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej. Każdego roku przeciętny obywatel Unii kupuje około 26 kg odzieży, której znaczna część trafia ostatecznie na wysypiska. Produkcja jednej koszulki pochłania nawet 2700 litrów wody, co odpowiada ilości spożywanej słodkiej wody przez jedną osobę przez 2,5 roku. Obecnie około 78% odpadów tekstylnych nie jest segregowanych, co skutkuje zanieczyszczaniem gleb i wód oraz zwiększoną emisją.

Nowe przepisy dotyczące selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych

Od 2025 roku zgodnie z unijnymi regulacjami w Polsce obowiązuje selektywne zbieranie odpadów tekstylnych, w tym odzieży, obuwia, starych ręczników, firan, dywanów oraz innych wyrobów włókienniczych. Ubrania nadające się do ponownego użycia powinny być przekazywane organizacjom pożytku publicznego, natomiast te, które się do tego nie nadają, muszą trafiać do Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), a nie do kontenerów na odpady zmieszane.

Rola samorządów i dodatkowe rozwiązania

Samorządy, szczególnie na Śląsku, dobrze realizują obowiązek organizacji PSZOK-ów, często oferując także kontenery na tekstylia w miejscach publicznych, zbiórki workowe door-to-door czy darmowy odbiór tekstyliów z mieszkań. Takie działania umożliwiają recykling i ponowne użycie materiałów, co zmniejsza ilość odpadów na składowiskach i redukuje negatywne skutki dla środowiska.

Zasady wyrzucania ścierek

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że ściereczki używane do sprzątania i mocno zabrudzone (ale nie chemicznie) można incydentalnie wyrzucać do odpadów zmieszanych, gdyż nie nadają się do recyklingu, a ich spalanie może być wykorzystane energetycznie. Natomiast ściereczki zabrudzone substancjami chemicznymi należy oddać do PSZOK-u. Samorządy często odbierają je razem z innymi odpadami wielkogabarytowymi, ułatwiając mieszkańcom utylizację.

Zasada "zanieczyszczający płaci" i przyszłość zarządzania odpadami tekstylnymi

Wprowadzenie Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) będzie wymogiem dla Polski, co oznacza, że producenci tekstyliów będą odpowiadać za ich utylizację po zużyciu. Jak zauważa wiceminister Anita Sowińska, obecnie koszty gospodarowania odpadami ponoszą mieszkańcy, ale z ROP będą one rozkładane zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”, co ma również zmniejszyć ilość powstających odpadów i zachęcać do bardziej odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji.

Przykłady działań w gminach śląskich

• W Katowicach działa cztery punkty zbiórki odpadów tekstylnych dostępne dla mieszkańców płacących opłatę za śmieci.
• W Gliwicach PSZOK przy ul. Rybnickiej umożliwia odbiór odzieży i planowane są zbiórki w dzielnicach — pierwsze w Sośnicy i Starych Gliwicach.

"Problem wymaga zarówno zmian w naszych indywidualnych wyborach, jak i w legislacji." — Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska

Źródło: netTG.pl Gospodarka i Ludzie