Nowa nadzieja dla pacjentów z chłoniakiem

Po rozpoznaniu chłoniaka jesienią 2024 roku, pan Jan przeszedł intensywną chemioterapię podzieloną na 6 etapów, trwającą około pół roku. Mimo zakończenia leczenia w kwietniu 2025 roku, ból był silny, a efekty niedostateczne. Pacjent nie kwalifikował się do standardowego, refundowanego przez NFZ leczenia, dlatego zgłosił się do Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, gdzie trwał innowacyjny projekt terapii CAR-T.

Na czym polega terapia CAR-T?

Terapia CAR-T wykorzystuje własne limfocyty T pacjenta, które w laboratorium poddaje się genetycznej modyfikacji. Komórki te otrzymują specjalny receptor chimeryczny (CAR), dzięki któremu po powrocie do organizmu chorego potrafią rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe. Metoda ta jest przełomowa zwłaszcza dla pacjentów z chłoniakami opornymi na chemioterapię.

Proces leczenia i izolacja pacjenta

Po przyjęciu do Kliniki Hematologii Uniwersytetu Medycznego pobrano limfocyty pana Jana, które następnie zostały wysłane do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu. Tam komórki zostały zmodyfikowane genetycznie i przygotowane do terapii, nazywanej przez lekarzy „żywym lekiem”.

Podczas oczekiwania na infuzję pacjent był poddany chemioterapii pomostowej oraz musiał przebywać w izolacji, aby minimalizować ryzyko infekcji. Po podaniu CAR-T nadal wymagana była izolacja ze względu na możliwe powikłania, które mogą wystąpić w ciągu około dwóch tygodni wskutek aktywacji układu odpornościowego.

To był trudny moment, bo nie mogłem widywać się z rodziną, ani nawet otworzyć okna w sali. Przychodził do mnie tylko lekarz. — Jan Kowalski, pacjent

Pierwsze efekty i dalsze perspektywy

Dr Maciej Majcherek z Kliniki Hematologii podkreśla, że mimo możliwych powikłań, stan pana Jana był stosunkowo dobry, a guz zaczął się zmniejszać. Pacjent został wypisany ze szpitala po około dwóch tygodniach. Ostateczny efekt leczenia oceni się po 3 miesiącach na podstawie badania PET, co będzie kluczowym sprawdzianem skuteczności terapii.

Jeśli wyzdrowieje, o czym przekonamy się za trzy miesiące po badaniu na PET, będzie to ukoronowanie naszego projektu. — dr Maciej Majcherek, Klinika Hematologii UMW

Zmodyfikowane limfocyty utrzymują się i namnażają jeszcze przez około pół roku, zapewniając długotrwałość efektów.

Innowacja na skalę krajową

To pierwsze w Polsce zastosowanie terapii CAR-T akademickiej, w której zmodyfikowane limfocyty powstały również w polskim ośrodku – RCKiK w Poznaniu. Cały projekt był możliwy dzięki dofinansowaniu z Agencji Badań Medycznych oraz darowiznom od rodzin pacjentów. Na zakup sprzętu i odczynników przeznaczono ponad 1,1 mln zł.

Klinika będzie kontynuować badania z kolejnymi pacjentami chorymi na agresywne chłoniaki B-komórkowe, które są najczęstszym typem chłoniaka w Polsce (od 1000 do 1500 nowych przypadków rocznie). Rekrutacja pacjentów trwa około półtora roku i jest ogólnopolska.