Aktualny stan prac nad ustawą o dzierżawie rolniczej

Projekt nowej ustawy o dzierżawie rolniczej jest praktycznie ukończony, jednak prace legislacyjne wciąż trwają. Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreślił, że ustawa ma odpowiadać na potrzeby rolników bez nadmiernej biurokracji, a jej celem jest uporządkowanie i usprawnienie rynku dzierżaw gruntów rolnych.

Założenia projektu ustawy

Nowa regulacja ma wprowadzić stabilność i pewność prawną dla umów dzierżawy, które obecnie w większości zawierane są ustnie (aż 75% umów). Brak pisemnej formy powoduje problemy z udowodnieniem prawa do użytkowania gruntów oraz ryzyko utraty płatności bezpośrednich i sankcji finansowych wobec rolników.

Projekt zakłada:

• Umowę dzierżawy w formie pisemnej z datą pewną, z możliwością dołączenia protokołu stanu gruntu;
• Podział umów na krótkoterminowe (do 5 lat) oraz preferowane długoterminowe (do 30 lat) z możliwością modyfikacji czynszu np. po 10 latach;
• Regulacje dotyczące terminów, zasad płatności czynszu oraz jego zmiany w określonych sytuacjach;
• Wzmocnienie praw dzierżawcy, m.in. prawo do zgłaszania i przeprowadzania nakładów niezbędnych do korzystania z gruntu oraz powiększenia zdolności produkcyjnych;
• Prawa wydzierżawiającego do kontroli i uzyskania informacji o planach produkcyjnych dzierżawcy;
• Możliwość zmiany dzierżawcy w ściśle określonych przypadkach oraz pierwszeństwo dzierżawcy przy ponownym wydzierżawieniu do 50% powierzchni;
• Regulacje dotyczące rozwiązania umowy i rozliczenia nakładów.

Znaczenie dzierżawy w polskim rolnictwie

Dzierżawa jest popularną formą gospodarowania, zwłaszcza w gospodarstwach o małym i średnim areału. W ostatnich latach rośnie znaczenie dzierżawy jako formy użytkowania ziemi, choć udział gruntów dzierżawionych w Polsce jest nadal znacznie niższy niż w krajach UE, takich jak Niemcy, Francja czy Szwecja.

Resort rolnictwa podkreśla, że poprawa przepisów dotyczących dzierżawy jest konieczna do dalszej modernizacji struktury agrarnej i rozwoju gospodarstw, szczególnie ze względu na brak ekonomicznego uzasadnienia sprzedaży ziemi w wielu przypadkach.

Problemy obecnego systemu

Obecne przepisy opierają się na regulacjach Kodeksu cywilnego, które nie uwzględniają specyfiki rolnictwa i ograniczają ochronę dzierżawców. Duża liczba umów ustnych oraz szara strefa utrudnia stabilność gospodarowania i wiąże się z ryzykiem sankcji oraz utraty wsparcia finansowego.

Praktyka manipulacji dokumentacją przetargową, gdzie rolnicy ukrywają dzierżawione grunty, dodatkowo utrudnia transparentność rynku.

„To ma być ustawa, która odpowiada na potrzeby rolników. A jak się dołoży za dużo takiego języka i rozwiązań urzędowych, to ona może być za mocna. I wtedy w ogóle nie będzie zainteresowania takimi umowami. A chodzi o to, żeby porządkować te kwestie.” — Stefan Krajewski, minister rolnictwa

Co dalej?

Projekt ustawy czeka na akceptację Rady Ministrów, po której zostanie skierowany do dalszych prac legislacyjnych. Wówczas będzie możliwe zapoznanie się ze szczegółowymi regulacjami i wdrożeniem nowych zasad na rynku dzierżaw gruntów rolnych.

Źródło: farmer.pl