Brak środków na kontynuację programów utylizacji odpadów

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w piśmie z 5 sierpnia 2025 roku odpowiedział na wniosek Krajowej Rady Izb Rolniczych (KRIR) o wznowienie naborów w programach dotyczących folii rolniczych i azbestu. Fundusz podkreślił, że choć problem zagospodarowania odpadów jest wciąż aktualny, brakuje środków na dalszą realizację tych programów.

Programy o charakterze interwencyjnym i odpowiedzialność producentów

W odpowiedzi NFOŚiGW zaznaczył, że program "Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej" miał charakter jednorazowej pomocy interwencyjnej. Obecnie odpowiedzialność za zagospodarowanie odpadów spoczywa na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, a docelowo powinna przejść na producentów w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Utylizacja azbestu – finansowanie i potrzeby

KRIR zwróciła się do NFOŚiGW z prośbą o uruchomienie naboru w programie dotyczącym usuwania i unieszkodliwiania wyrobów zawierających azbest. Fundusz wyjaśnił, że od 2023 roku realizowana jest część programu finansowana przez dofinansowania dla jednostek samorządu terytorialnego na zbieranie i utylizację azbestu w gospodarstwach, które wymieniły dach finansowany przez ARiMR.

Dane wskazują, że z pierwszego naboru ARiMR wymieniono około 9,27 mln m² pokryć dachowych, co odpowiadało 139 tys. Mg azbestu. NFOŚiGW zawarł umowy na 100 mln zł, co ma pozwolić na utylizację 142 tys. Mg azbestu, jednak do końca 2023 roku wykorzystano jedynie około 31 mln zł i zagospodarowano 44 tys. Mg (31,6%) azbestu.

"Zagospodarowanie zaledwie 31,6% zdjętego azbestu do końca 2023 roku to wartość dalece niesatysfakcjonująca." — NFOŚiGW

Perspektywy finansowania i warunki dalszych działań

NFOŚiGW wskazuje, że priorytetem jest zwiększenie intensywności realizacji obecnego programu oraz potwierdzenie pełnego zagospodarowania azbestu z już zdjętych dachów. Uruchomienie dodatkowych środków uzależnione jest od rozliczenia obecnych funduszy, dostępności budżetu oraz wpływów z kar administracyjnych, które zgodnie z projektem ustawy mają być źródłem finansowania utylizacji azbestu.

Wsparcie rządu i przykłady działań lokalnych

Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło, że w 2025 roku na usuwanie azbestu przeznaczono łącznie 60 mln zł ze środków NFOŚiGW oraz funduszy wojewódzkich. Przykładem jest województwo wielkopolskie, gdzie do dyspozycji jest blisko 10 mln zł. W sierpniu minister Paulina Hennig-Kloska uczestniczyła w Gnieźnie w podpisaniu umowy na usuwanie azbestu w powiecie gnieźnieńskim.