Unia Europejska na tle innych gigantów gospodarczych

Unia Europejska jest nadal drugą największą gospodarką świata, odpowiadając za 18,29% globalnego PKB w 2024 roku, co stanowi ponad 19,4 bln dolarów, jednak rozwija się wolniej niż Chiny, Indie czy Brazylia. W latach 2005-2024 średni roczny wzrost PKB UE wyniósł zaledwie 1,3%, a w strefie euro 1,1%, podczas gdy inne gospodarki nadrabiają zaległości.

Słabnąca pozycja i potrzebna jedność wewnątrz UE

Zgodnie z opinią Jana Truszczyńskiego, byłego ambasadora Polski przy UE, pomimo pozostania głównym graczem na arenie globalnej, UE stopniowo traci znaczenie polityczne i gospodarcze. Problem pogłębia wzrost eurosceptycyzmu w państwach członkowskich, utrudniający wypracowywanie wspólnej strategii.

„Nie będziemy znikali ze sceny, ale musimy się godzić, że świat się zmienia, a coraz bardziej rządzi nim siła, a mniej rządy prawa i międzynarodowe uzgodnienia” — Jan Truszczyński, były ambasador Polski przy UE

Stosunki transatlantyckie pod presją

Relacje UE ze Stanami Zjednoczonymi, zwłaszcza za prezydentury Donalda Trumpa, były napięte, szczególnie w sprawach ceł i handlu. Porozumienie polityczne z 27 lipca 2025 roku ustanowiło ramy dla wszechstronnych, zrównoważonych relacji handlowych z maksymalną stawką celną 15% na większość produktów eksportowanych z UE. Jednak niepewność co do trwałości tego porozumienia pozostaje, a wypracowanie szczegółów jest wyzwaniem.

Bezpieczeństwo i zbrojenia – wspólne priorytety UE

Państwa UE intensyfikują współpracę w obronności, co widać m.in. w wzroście wydatków obronnych do 343 mld euro w 2024 roku (19% więcej niż rok wcześniej), choć cel NATO na 2% PKB nie został jeszcze osiągnięty. Raport Europejskiej Agencji Obrony wskazuje, że wspólne zamówienia i interoperacyjność sprzętu mogą wzmocnić europejski przemysł obronny i zwiększyć skuteczność działań.

„Współpraca z Amerykanami i umacnianie własnej obronności to warunek trwałego wsparcia dla Ukrainy i zapewnienia bezpieczeństwa w regionie” — Jan Truszczyński

Wyzwania wewnętrzne – eurosceptycyzm i populiści

Brak jednomyślności w UE, zwłaszcza w kwestii wsparcia Ukrainy, utrudnia wspólne działania. Kraje takie jak Węgry, Słowacja i Czechy prezentują sceptycyzm lub zmieniają kierunek polityki, co jest związane z rosnącym wpływem partii eurosceptycznych i populistycznych. Ekspert podkreśla, że populizm osłabia integrację i przestrzeganie wspólnego prawa, co przekłada się na niższą skuteczność UE na świecie.

Optymizm społeczeństw i potrzeba współpracy

Eurobarometr z wiosny 2025 roku pokazuje, że 52% Europejczyków ufa UE – najwyższy poziom od 2007 roku, a 62% jest optymistycznie nastawionych do przyszłości Wspólnoty. 88% respondentów popiera zwiększenie współpracy międzynarodowej opartej na zasadach. To jednak wymaga od państw członkowskich solidnej jedności i wspólnych działań strategicznych.

Źródło: bankier.pl