Zmiana geopolitycznego kursu Polski
Polska przez lata była postrzegana jako część środkowoeuropejskiego bloku, współtworząc Grupę Wyszehradzką (V4). Obecnie jednak jej priorytety polityczne i energetyczne przesuwają się w stronę państw bałtyckich i nordyckich. Rosyjska inwazja na Ukrainę i związane z nią wyzwania bezpieczeństwa sprawiły, że Warszawa widzi większe zagrożenia ze strony wschodnich granic niż w relacjach z Zachodem czy południem Europy Środkowej.
Rola energetyki w zmianie orientacji
Centralnym elementem tej transformacji jest energetyka. Polska planuje odejście od korzystania z węgla do 2049 r. i intensywnie rozwija odnawialne źródła energii. Już w czerwcu 2025 r. energia z OZE przewyższy produkcję z węgla. Terminal LNG w Świnoujściu zwiększył przepustowość do 8,3 mld m³ rocznie, a w 2028 r. ma powstać drugi terminal w Gdańsku o mocy 6,1 mld m³.
Morze Bałtyckie odegra też kluczową rolę w planowanym uruchomieniu pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, ponieważ zimne wody będą służyć do chłodzenia reaktorów. Obecnie energetyka wiatrowa odpowiada za 14,7% krajowego miksu energetycznego, a do 2040 r. moc farm wiatrowych na Bałtyku ma osiągnąć 18 gigawatów. Realizacja programu morskiej energetyki wiatrowej pochłonie ponad 140 mld dolarów w ciągu najbliższych 15 lat.
Bałtyk jako geopolityczny punkt zapalny
Konflikt z Rosją i sankcje zachodnie uczyniły Morze Bałtyckie centralnym punktem geopolitycznym. Polski port w Gdańsku stał się piątym w UE pod względem przeładunków, które w dekadzie niemal się podwoiły. Port w Gdyni jest ważnym węzłem logistycznym NATO, służącym do przesyłu sprzętu wojskowego dla Ukrainy oraz baz amerykańskich.
Osłabienie współpracy w Grupie Wyszehradzkiej
Relacje Polski z Węgrami i Słowacją uległy znacznemu pogorszeniu, głównie z powodu odmiennych postaw wobec Rosji. Przywódcy tych państw wykazują bardziej prorosyjskie sympatie, co napięło współpracę w V4 i podważyło jej znaczenie. Istnieje też potencjalne zagrożenie dla relacji z Czechami, w zależności od wyników wyborów. W efekcie współpraca w ramach Grupy Wyszehradzkiej pozostaje na niskim poziomie i dotyczy głównie niekonfliktowych tematów.
Zacieśnianie więzi z krajami bałtyckimi i nordyckimi
Polska intensyfikuje współpracę w obszarze bezpieczeństwa morskiego, energetyki i polityki zagranicznej z państwami bałtyckimi oraz z nowymi członkami NATO – Finlandią i Szwecją. Ważnym projektem jest Rail Baltica, międzynarodowa linia kolejowa łącząca Polskę z Litwą, Łotwą i Estonią, o wartości 28 mld dolarów.
„Kierunek bałtycki nie jest kwestią wyboru. To praktycznie jedyny sposób, w jaki możemy importować energię. Morze staje się naszym oknem na świat” — Zuzanna Nowak, think tank Opportunity
„PiS, którego poparcie jest największe na wschodzie i południu kraju, i który od dawna wspiera przemysł węglowy, może wygrać wybory parlamentarne w 2027 r. Ale nawet jeśli powstanie nowy rząd, najprawdopodobniej pozostanie on zaangażowany w sprawy (dotyczące) Bałtyku w zakresie energetyki i polityki zagranicznej. Północny kurs Polski wydaje się być (już) ustalony” — podsumował brytyjski tygodnik.
Źródło: forsal.pl