Projekt ustawy o surowcach krytycznych do konsultacji

W najbliższy czwartek Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawi do konsultacji projekt ustawy dotyczącej dostępu do surowców krytycznych, który implementuje do polskiego prawa unijne rozporządzenie Critical Raw Materials Act (CRMA). Dokument zawierać będzie również listę 44 surowców kluczowych dla polskiej gospodarki, w tym 17 surowców krytycznych i strategicznych dla Unii Europejskiej.

Nowa Polityka Surowcowa Państwa

Projekt ustawy będzie uzupełniony aktualizacją Polityki Surowcowej Państwa do 2050 r., ponieważ obecna wersja z 2022 r. jest już wysoce nieaktualna i niepełna. Wiceminister klimatu i środowiska, Krzysztof Galos, podkreślił, że w nowej polityce pojawią się trzy pojęcia surowców:

• surowce krytyczne dla UE (34 surowce zdefiniowane w CRMA),
• surowce strategiczne dla UE (obecnie 17),
• oraz surowce kluczowe dla polskiej gospodarki, niezwiązane bezpośrednio z transformacją cyfrową i energetyczną, ale istotne dla podstaw działania przemysłu, budownictwa i rolnictwa.

Surowce kluczowe dla Polski

Lista surowców kluczowych dla Polski nie jest jeszcze ostateczna, ale ma obejmować około 44 pozycji, z czego 17 to surowce krytyczne i strategiczne dla UE. Pozostałe to m.in. paliwa kopalne, surowce budowlane, chemiczne i metale przemysłowe. Do tych surowców zostaną zastosowane inne, krajowe mechanizmy wsparcia niż te przewidziane w CRMA, które pomogą zapewnić ich pozyskanie i rozwój sektora wydobywczego.

Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych

Wraz z ustawą powstaje Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych, który zakłada przeznaczenie ponad 180 mln zł na lata 2026-2033 na badania i poszukiwania złóż, zwłaszcza na Dolnym Śląsku i innych obszarach z potencjałem. Program dotyczy m.in. miedzi, grafitu, fosforytów, platynowców oraz metali takich jak wolfram, tytan, wanad i arsen.

Wyzwania związane z celami unijnymi do 2030 roku

Rozporządzenie CRMA, obowiązujące od maja 2024 r., wymaga m.in. aby do 2030 r. co najmniej 10% zużycia surowców krytycznych pochodziło z wydobycia w UE, 40% z przetwórstwa, a 25% z recyklingu. Dodatkowo nie więcej niż 65% dostaw może pochodzić z jednego kraju spoza UE.

Dla Polski osiągnięcie tych wskaźników będzie trudne w tak krótkim czasie. Wiceminister Galos ocenił:

„Nie ma szans, aby do 2030 r. osiągnąć wskaźniki dotyczące wydobycia i przetwórstwa. W przypadku recyklingu jest szansa, ale bardzo ograniczona. To cele do długofalowego dążenia.” — Krzysztof Galos, Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Podkreślił, że osiągnięcie 40% przetwórstwa i 25% recyklingu byłoby dużym krokiem w kierunku zwiększenia niezależności surowcowej UE.

Źródło: bankier.pl